Kıyasın Şemaları, Biçenleri ve Geçerlilik Denetimi nedir?
Mantık · 12. Sınıf · Konu 7
Tahmini okuma süresi: 2 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Kıyasın unsurlarını belirler
- Şema ile biçeni ayırt eder
- Orta terimin işlevini açıklar
- Geçerlilik kurallarını uygular
- Geçersiz kıyasları çürütür
Anahtar fikirler
- İki kısmî dayanak geçerlilik kurmaz
- İki olumsuz dayanak geçerlilik kurmaz
- Geçerli kıyas sağlam olmayabilir
Konunun özeti
Şema biçimleri, biçen terimlerin yerini gösterir; orta terim iki dayanağı bağlar ve sonuçta görünmez. Geçerlilik için orta terim en az bir dayanakta bütün olmalı, iki dayanak olumsuz olmamalı ve sonuçta yeni kavram kullanılmamalıdır. Geçerli ama dayanağı yanlış kıyas sağlam sayılmaz.
Çözümlü mini örnek 1
Bütün memeliler sıcakkanlıdır; yunus bir memelidir; öyleyse yunus sıcakkanlıdır yapısında orta, büyük ve küçük terimi belirle.
Sonucun yüklemini büyük terim olarak işaretle.
Çözümlü mini örnek 2
Bazı şehirler büyüktür; bazı şehirler liman kentidir; öyleyse bazı liman kentleri büyüktür yapısını denetle.
Sonucu gerekçeli yaz.
Sık yapılan hatalar
- Orta terimi dağıtmamak: Orta terim en az bir dayanakta bütün kapsamı kapsamazsa iki yargı arasında yeterli bir bağ oluşmaz ve sonuç dayanaktan çıkmaz.
- İki kısmî dayanakla sonuç çıkarmak: Yalnız bazı örnekler için konuşmak, bütün bir gruba ilişkin sonuç kurmaya yetmez; bu durumda kıyas geçersizleşir.
- Sonuçta yeni kavram kullanmak: Dayanaklarda geçmeyen bir terim sonuca eklendiğinde çıkarım kendi dayanağının dışına taşar ve yapı geçersiz olur.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Mantık · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.