Kategorik Önermelerin Biçimleri ve Karşıtlık İlişkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kategorik önermeleri biçimlerine ayırır
• A, E, I ve O ölçütlerini tanımlar
• Karşıtlık ile çelişkiyi ayırt eder
• Altyanış ilişkisini örneklerle gösterir
• İki önerme arasındaki ilişkiyi kurar

Anahtar fikirler

• A ve E evrensel, I ve O kısmîdir
• A ile E arasında karşıtlık vardır
• I ile O birlikte doğru olabilir
• Bazı ifadesi en az bir öğe bildirir

Konunun özeti

A ile O ve E ile I arasında çelişki vardır; A ile E arasında karşıtlık vardır. I ile O ise aynı anda doğru olabilir. Bu ilişkiler, bir yargının diğerini nasıl etkilediğini gerekçeli biçimde değerlendirmeyi sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Karşıtlığı çelişki saymak: İki evrensel önerme aynı anda doğru olamaz ama ikisi de yanlış olabilir; biri doğruysa diğeri yanlış demek çelişki için doğru tanımdır.
• Kısmi ifadeyi evrensel okumak: Bazı ifadesi yalnız en az bir öğe bildirir; bütün anlamında okumak kısmi ile evrensel biçimler arasındaki ilişkiyi yanlış kurar.
• Altyanışı çift yönlü saymak: Evrensel önermenin kısmîye yönlü etkisi vardır ama tersi her zaman geçerli değildir; tek yönlü ilişki çift yönlü sanılırsa çıkarım bozulur.

İlgili konular

• Tartışma ve Diyaloğun Mantığı
• Eleştirel Düşünmenin Aşamaları ve Özdüzenleme
• Kavram Kümeleme, Bölümleme ve Tanım Türleri
• Kıyasın Şemaları, Biçenleri ve Geçerlilik Denetimi
• Önerme Dönüşümleri, Sorite ve Tezmücik
• Bağlaçlarla Simgeleştirme ve Önerme Biçimleri