Mantık · 12. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
“Bazı şiirler dörtlüktür.” önermesi hangi türdendir?
- A) A türü evrensel
- B) I türü özel olumlu
- C) E türü evrensel
- D) O türü özel olumsuz
Cevabı göster
Doğru cevap: B) I türü özel olumlu
I türü özel olumlu önermedir; bazı sözcüğüyle sınırlanır ve özelliği onar.
Soru 2
“Bazı çiçekler kokusuzdur.” önermesinin türü nedir?
- A) A türü evrensel
- B) E türü evrensel
- C) I türü özel olumlu
- D) O türü özel olumsuz
Cevabı göster
Doğru cevap: D) O türü özel olumsuz
O türü özel olumsuz önermedir; bazı örnekleri kapsar ve yargıyı reddeder.
Soru 3
A ile E türleri arasındaki ilişki nedir?
- A) Karşıtlık ikisi aynı anda doğru olamaz
- B) Altyanış ikisi aynı anda yanlış olamaz
- C) Boyunduruk biri diğerini kapsar
- D) Eşdeğerlik ikisi her zaman aynıdır
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Karşıtlık ikisi aynı anda doğru olamaz
Karşıtlık ikisi aynı anda doğru olamaz; her iki evrensel önerme aynı anda doğru kabul edilemez.
Soru 4
A önermesinin çeliskisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) E önermesi
- B) I önermesi
- C) O önermesi
- D) Aynı A önermesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C) O önermesi
O önermesidir; A ile O ve E ile I çiftleri birbirini doğrudan dışlayan çelisen çiftlerdir.
Soru 5
E önermesinin çeliskisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) A önermesi
- B) E önermesi
- C) O önermesi
- D) I önermesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D) I önermesi
I önermesidir; E ile I çelisen çift oluşturur ve biri doğruysa diğeri yanlış olur.
Soru 6
I ile O türleri arasındaki ilişki nedir?
- A) Altyanış ikisi aynı anda yanlış olamaz
- B) Karşıtlık ikisi aynı anda doğru olamaz
- C) Çelişki biri doğruysa diğeri yanlıştır
- D) Boyunduruk biri diğerini kapsar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Altyanış ikisi aynı anda yanlış olamaz
Altyanış ikisi aynı anda yanlış olamaz; I ile O arasında en az birinin doğru olması gerekir.
Soru 7
Bütün A B dir önermesi doğruysa hangi çıkarım güvenlidir?
- A) Hiçbir A B değildir
- B) Bazı A B dir
- C) Bazı A B değildir
- D) Bütün A B değildir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Bazı A B dir
Bazı A B dir çıkarımı güvenlidir; bütün doğruysa ona bağlı olarak bazı da doğru olmak zorundadır.
Soru 8
Boyunduruk ilişkisi hangi türler arasındadır?
- A) E ile I arasında
- B) O ile A arasında
- C) A ile I ya da E ile O arasında
- D) O ile I arasında
Cevabı göster
Doğru cevap: C) A ile I ya da E ile O arasında
A ile I ya da E ile O arasındadır; burada evrensel önerme doğruysa ona tabi özel önerme de doğrudur.
Soru 9
Çelisen çiftte biri yanlışsa diğeri hakkında ne söylenir?
- A) Diğeri zorunlu olarak doğrudur
- B) Diğeri de yanlıştır
- C) Diğeri belirsizdir
- D) Diğeri geçersizdir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Diğeri zorunlu olarak doğrudur
Diğeri zorunlu olarak doğrudur; çelisen çiftte biri yanlışsa öteki doğru olmak zorundadır.
Soru 10
E türü doğruyken O hakkında ne söylenebilir?
- A) O doğrudur
- B) O yanlıştır
- C) O belirsizdir
- D) O geçersizdir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) O doğrudur
O doğrudur; hiçbiri P değil doğruysa bazı anlamı da P değil önermesi doğru olmak zorundadır.
Soru 11
I türü doğruyken A hakkında ne söylenebilir?
- A) A kesin doğrudur
- B) A kesin doğru değil ayrıca sınanmalı
- C) A kesinlikle yanlıştır
- D) A tamamen geçersizdir
Cevabı göster
Doğru cevap: B) A kesin doğru değil ayrıca sınanmalı
A kesin doğru değil ayrıca sınanmalıdır; bazı örnek doğruyken bütününün doğru olması zorunlu değildir.
Soru 12
Karşıtlıkta ikisinin aynı anda yanlış olması mümkün müdür?
- A) Hayır hep biri doğrudur
- B) Evet ikisi de yanlış olabilir
- C) Hayır ikisi de doğrudur
- D) Evet ikisi de doğrudur
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Evet ikisi de yanlış olabilir
Evet ikisi de yanlış olabilir; karşıtlıkta yalnız aynı anda doğru olamaz diye bir koşul vardır.
Soru 13
Önerme karesinde çelişki kaç çiftte görülür?
- A) Yalnız tek bir çiftte
- B) Üç farklı çiftte
- C) İki farklı çiftte
- D) Dört farklı çiftte
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki farklı çiftte
İki farklı çiftte görülür; A ile O ve E ile I olmak üzere iki çelisen çift vardır.
Soru 14
Bazı A B dir önermesinde bazı sözcüğü ne anlama gelir?
- A) Bütün bireyler
- B) Hiçbir birey
- C) Yarısına yakın birey
- D) En az bir birey
Cevabı göster
Doğru cevap: D) En az bir birey
En az bir birey anlamına gelir; bazı sözcüğü kümenin boş olmadığını ama tamamını kapsamadığını bildirir.
Soru 15
İleri seviyede şu konuda en temiz kavramsal ifade hangisidir: Önerme Çeşitleri ve Karşıtlık İlişkisi (öğretim düzeyi 12, soru 1)?
- A) Tanımı örnekten bağımsız ve tikel düzeyde bırakır
- B) Konuya özgü koşulu görmezden gelir
- C) Sonucu dayanaktan kopuk biçimde sunar
- D) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
Kavramı koşullarıyla ve seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.
Soru 16
Kısa bir durum betimlemesi verildiğinde Önerme Çeşitleri ve Karşıtlık İlişkisi konusunda en akılcı yargı hangisidir (12. sınıf, soru 4)?
- A) Doğrudan gözlenmeyen iddia olgu kabul edilir
- B) Çelişen kanıtlar tek kanıt sayılır
- C) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
- D) Öznel impression nesnel hüküm yerine geçer
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
Açıkça desteklenen yargı seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.