Çarpanlara Ayırma nedir?
Matematik · TYT · Konu 14
Tahmini okuma süresi: 9 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- İfade, terim, katsayı ve üslü kavramlarını tanımlar.
- Ortak çarpanı çıkarma kuralını uygular.
- Tam kare biçimindeki ikinci dereceden ifadeleri çarpanlarına ayırır.
- İki kare farkı ve iki kare toplamı özelliklerini kullanır.
- Çarpanlarına ayrılmış ifadelerin çarpımını ve toplamını kurar.
Anahtar fikirler
- Ortak çarpan çıkarma, her terimde bulunabilecek en büyük çarpan için uygulanır.
- Tam kare yazımında orta terimin katsayısı, çarpanın katsayısının iki katıdır.
- İki kare farkı çarpanlarına ayrılır, iki kare toplamı ayrılamaz.
- Ayrılmış ifadede değişkenin değeri konur ve parantez içi önce hesaplanır.
- Benzer terim yoksa ifade zaten ayrılmış kabul edilir.
- Çarpanlarına ayırma işlemi ifadenin değerini değiştirmez, yalnız yazımını değiştirir.
Konunun özeti
Ortak çarpanı çıkarma, her terimde bulunan çarpanı parantez dışına alır. Tam kare yazımı, orta terimin katsayısı iki katı olduğunda ifadeyi iki aynı çarpanın çarpımına çevirir. İki kare farkı, ters işaretli terimlerde köklerin çarpmına ayrılırken iki kare toplamı buna uymaz. Ayrılmış ifade bir doğrulama aracıdır: parantez içi çarpanla çarpıldığında ilk ifadeye dönülmelidir.
Çözümlü mini örnek 1
6x + 9 ifadesi çarpanlarına nasıl ayrılır?
Çarpan dışarı, kalan ifade parantez içine alınır.
Çözümlü mini örnek 2
x² − 49 ifadesi nasıl ayrılır?
Kökler çarpılan hâlde yazılır.
Sık yapılan hatalar
- Her ifadeyi ayrılabilir saymak: Yalnız ortak çarpanı, tam kare yazımına uyan ya da iki kare farkı biçimindeki ifadeler ayrılır.
- Toplamı ayrılmış saymak: İki kare toplamının karekökü çarpımlara ayrılamaz; toplam kareköklü yazımda kalır.
- Tam kare orta terimi atlamak: Tam kare yazımında orta terim kaldırılır ya da katsayısı iki ile çarpılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Matematik · TYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.