Türkçede İsimleştirme ve Söz Sanatları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İsimleştirmenin tanımını yapar ve teşhis, intakip, ihdas görünümlerini ayırt eder.
• Bir cümlede isimleştirme olup olmadığını gerekçesiyle belirler.
• Söz sanatlarını anlam sanatları ile yapı ve ses sanatları olarak sınıflandırır.
• Analiz ettiği metinde kullanılan söz sanatlarını adı ve özelliğiyle birlikte belirtir.
• Edebî tür ile söz sanatları arasındaki ilişkiyi karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• İsimleştirmede nesnenin anlamı, nesnenin gerçekte taşıdığı özelliğe göre belirlenir.
• Teşhis nitelik, intakip eylem, ihdas ise yaratım üzerine kuruludur.
• Nesnenin övgü amacıyla övülmesi teşcis olarak adlandırılır.
• İstiare ve kinaye başlıca anlam sanatlarıdır; ikisi de bir kavramı başka bir yolla aktarır.
• Aliterasyon dize başında, kafiye dize sonunda çalışır.
• Söz sanatlarının temel yararı anlamı ve anlatımı pekiştirmesidir.

Konunun özeti

Söz sanatları anlamı istiare, kinaye, telmih, tevriye ve mübalağa gibi araçlarla, yapıyı ise aliterasyon, paralelizm, kelime tekrarı ve baş uyum gibi düzenlerle güçlendirir. Edebî tür anlatının çerçevesini kurar, söz sanatları bu çerçeve içinde anlamı derinleştirir.

Sık yapılan hatalar

• İsimleştirme ile tasviri aynı sanat saymak: İsimleştirmede varlığa insan özelliği verilir, tasvirde görünüş betimlenir.
• Teşcis ile teşhisi ayırmamak: Teşcis, nesnenin gerçekten övgüye değer niteliğini övme amacıyla belirtir.
• Aliterasyonu kafiye sanmak: Aliterasyon dize başı seslerinde, kafiye dize sonu seslerinde aranır.

İlgili konular

• Söz Dizimi: Bağlaç ve Öge Oynayan Kelimeler
• Metin Türleri ve Metin Kavrama
• Türkçede Söz Yazım ve Anlam Bozuklukları
• İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
• Divan Edebiyatı: Nazım ve Nesir
• Divan Edebiyatında Şairler ve Eserleri