Söz Dizimi: Bağlaç ve Öge Oynayan Kelimeler nedir?
Türk Dili ve Edebiyatı · AYT · Konu 18
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bağlaç, ögeler arasında anlam ilişkisi kurup cümleyi birbirine bağlayan, öge olmayan sözcüktür; ve eşit ögeleri, ile nesne ve tümleçleri, çünkü sebebi, ama karşıtlığı, ya seçeneği bildirir.
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Bağlacın tanımını yapar ve bağlaç türlerini sınıflandırır.
- Bağlaç ile edat arasındaki ayrımı örnekler üzerinden yorumlar.
- Cümlede özne, nesne, yüklem ve tümleç oynayan kelimeleri belirler.
- Edat tümleci ve zarf tümleci oluşturan sözcükleri karşılaştırır.
- Bir cümlenin öge yapısını adım adım çözümleyerek açıklar.
Anahtar fikirler
- Bağlaç ne özne ne nesne ne de yüklem olabilir; tek işlevi ögeler arasında ilişki kurmaktır.
- Ve bağlacı yüklemi birleştirmez; iki özneyi bağlayan cümlede yüklem çoğul ya da uyumlu kurulur.
- İle bağlacı özne ile yüklemi bağlamaz, yalnızca nesne ve tümleçleri bağlar.
- De/da için ayrım ölçütü sözcüğün önünde öge bulunup bulunmadığıdır.
- Yüklem, isimle de kurulabilir; meslek ve durum bildiren isimler yüklem kılınır.
- Her ve hiç niteleyicileri cümledeki bir ögenin yerine geçer, kendi başlarına öge olmaz.
Konunun özeti
Öge oynayan kelimeler ise özne, nesne, yüklem ve tümleç görevinde kullanılır; meslek isimleri yüklem, edatlar tümleç, belirtme sayıları ise nesne olur.
Çözümlü mini örnek 1
«Ben çalışmadım çünkü hastaydım.» cümlesindeki bağlaç hangi türdedir?
Adım 3: Cümlede bulunan sözcüğün çünkü olduğunu ve bağladığı bölümün yan cümlecik olduğunu yaz.
Çözümlü mini örnek 2
«O da bizimle geldi.» cümlesindeki da için ne söylenebilir?
Adım 3: Önünde öge yoksa ve bir yeri bildiriyorsa edat olduğunu kabul et.
Sık yapılan hatalar
- Bağlacı öge saymak: Bağlaç özne, nesne ya da yüklem olamaz; yalnızca ögeler arasında ilişki kurar.
- İle bağlacını iki özneyi bağlayan sözcük sanmak: İle bağlacı yalnızca nesne ve tümleçleri bağlar, özneyi bağlamaz.
- Her de/da örneğini bağlaç saymak: Önünde öge bulunmayan de/da hâl ekidir ve edat görevindedir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.2 · QuizQuiz ile pekiştirQuiz için hesap gerekir.3 · DersDersin tüm konularıTürk Dili ve Edebiyatı · AYT
Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Türk Dili ve Edebiyatı · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Hesap açTüm dersleri keşfet
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.