Metin Türleri ve Yazım-Noktalama nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Metin türlerini özgün yazı ve kamu yazısı başlıklarında ayırarak sayabilir.
• Metin türlerini ayıran ölçütün yazarın amacı olduğunu açıklayabilir.
• Metinde giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini tanıyabilir.
• Büyük harf kullanımının üç temel durumunu uygulayabilir.
• Düzeltme işaretlerinin görevlerini örnekle açıklayabilir.

Anahtar fikirler

• Metin türlerini ayıran ölçüt biçim değil, yazarın amacıdır.
• Paragraf tek bir düşünceyi geliştirir; birden çok düşünce bir araya getirilirse dağılır.
• Özel ad olmayan yer adlarında büyük harf kuralı uygulanmaz.
• Virgül cümleyi bitirmez; onu bitiren işaret noktadır.
• Yüzde işareti sayıdan sonra bitişik yazılır.
• Her zaman ayrı yazılan sözcüklerle bitişik yazılan sözcükler karıştırılmamalıdır.

Konunun özeti

ilan, afiş, broşür, rapor, tutanak ve özgeçmiş girer. Metin türlerini ayıran ölçüt yazarın amacıdır; bilgi vermek, eğlendirmek, ikna etmek, düşündürmek ya da harekete geçirmek. Her metnin amaç, konu, dil ve yapı boyutları vardır. Her metinde giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur. Paragraf anlamca ilgili cümlelerin bir araya gelmesidir, tek bir düşünceyi geliştirir ve başlıktan sonra gelen ilk cümle genellikle düşüncenin özüdür; tutarlılık, düzen, yineleme ve bağ bütünlüğü aranır. Büyük harf cümle başında, özel adlarda, varlık ve kurum adlarında ve sıfatlaşmış özel adlarda kullanılır; özel ad olmayan yer adları küçük harfle yazılır. Virgül eş görevli öbekleri, sıralı cümleleri ve bağlaç…

Sık yapılan hatalar

• Bütün yer adlarını büyük harfle yazmak: Ankara, İstanbul gibi yer adlarının da büyük harfle başladığı sanılır. Özel ad olmayan yer adları küçük harfle yazılır.
• Virgülle cümleyi bitirmek: Virgül cümlenin sonuna konularak cümle tamamlanabilir. Cümleyi bitiren işaret noktadır.
• Yüzde işaretini sayıdan önce yazmak: Yüzde işaretinin başa geldiği sanılır. Yüzde işareti sayıdan sonra bitişik yazılır: %25.

İlgili konular

• Cümlenin Ögeleri ve Cümle Çeşitleri
• Sıfat, Fiil, Zarf ve Bağlaç
• Anlatım Bozuklukları ve Düzeltme
• Dinleme, Konuşma ve Sözlü Anlatım