İklim Tipleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Hava durumu ile iklim kavramlarını ayırt eder ve aralarındaki farkı açıklar.
• İklim tiplerini sıcaklık ve nem ölçütlerine göre sınıflandırır.
• Karasal, denizel ve Akdeniz iklimlerinin belirgin özelliklerini karşılaştırır.
• Termik rejim, sıcaklık derecesi gün sayısı ve kontinentalite kavramlarını açıklar.
• Verilen ölçüm değerlerinden bir istasyonun iklim tipini gerekçesiyle belirler.

Anahtar fikirler

• İklim en az otuz yıllık ölçümlerin ortalamasıdır; tek günlük veriyle belirlenmez.
• Sınıflandırmada sıcaklık ve nem birlikte değerlendirilir, tek başına yeterli değildir.
• Termik rejim karasallığın temel ölçütüdür; büyük değer karasal, küçük değer denizel özelliktir.
• Yükselti ile sıcaklık arasındaki azalma metreden hesaplanır ve katsayı 0,0065 derecedir.
• Akdeniz tipinde yağış kış aylarına, çöl tipinde ise hiçbir aya yoğunlaşmaz.
• Kontinentallik oranı kıyıdan uzaklaştıkça büyür; kıyı etkisinin azalması bunu gösterir.

Konunun özeti

Hava durumu kısa süreli, iklim ise en az otuz yıllık ortalamadır. Sınıflandırmada sıcaklık ekseni sıcak, ılık, serin ve çok serin ayrımını; nem ekseni nemli ve kuru ayrımını belirler. Termik rejim karasal ve denizel iklimi ayırır, kontinentalite oranı ise kıyıdan uzaklaştıkça büyür. Akdeniz tipinde yağış kışa yoğunlaşır, çöl tipinde ise yıl boyunca kuraktır. Hesap yaparken sayının birimini önce belirlemek, yükselti katsayısını metreden uygulamak ve bulunan değeri iki ölçütle karşılaştırarak gerekçe yazmak standart çözüm yoludur.

Sık yapılan hatalar

• Hava durumu ile iklimi karıştırmak: Bir günün hava durumu iklim tanımı yapmaz. İklim en az otuz yıllık ölçümlerin ortalamasıdır ve tek bir aşırı değerle belirlenmez.
• Termik rejimi üç aylık toplam sanmak: Termik rejim en yüksek ile en düşük aylık ortalamanın farkıdır. Aylık değerlerin toplanması sıcaklık genliği değildir.
• Sıcaklık farkını yüzde olarak hesaplamak: Yükseltiyle azalan sıcaklık yüzde değil derece cinsinden ve 0,0065 katsayısıyla hesaplanır. Katsayı 0,65 olarak alınırsa yüzlerce kat büyük bir sonuç çıkar.

İlgili konular

• Sıcaklık ve İklim
• Basınç ve Rüzgârlar
• Nem ve Yağış
• Bitki Örtüsü
• Toprak
• Hidrografya (Akarsular, Göller, Denizler)