Sıcaklık ve İklim nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sıcaklığı etkileyen enlem, yükseklik, deniz etkisi ve vejetasyon faktörlerini tanır.
• Yükseklik farkından sıcaklık farkını doğru katsayıyla hesaplar.
• Aylık ortalamalardan yıllık ortalama sıcaklığı ve termik rejimi bulur.
• Kurak dönem oranı ve sıcaklık derecesi gibi ölçütleri hesaplar ve yorumlar.
• Hava durumu ile iklim arasındaki farkı açıklar ve kontinentalite oranını kullanır.

Anahtar fikirler

• Yükselti ile sıcaklık arasındaki azalma yüz metre için 0,65 derecedir ve metreden uygulanır.
• Kuzey yarımkürede enlem arttıkça yıllık ortalama sıcaklık genellikle azalır.
• Deniz termik rejimi küçültür, kıta içi büyütür; fark kontinentalite oranıyla ölçülür.
• Termik rejim en yüksek ile en düşük aylık ortalamanın farkıdır, toplamı değildir.
• Sıcaklık derecesinde eşiği aşmayan aylar sıfır kabul edilir, negatif değer alınmaz.
• Kurak dönem oranı kurak ayların yağışının yıllık yağışa bölünmesiyle bulunur.

Konunun özeti

Sıcaklığı enlem, yükseklik, deniz etkisi, bakı, eğim ve vejetasyon etkiler. Yükselti arttıkça sıcaklık azalır ve azalma yüz metre için 0,65 derecedir; bu katsayı metreden uygulanmalıdır. Kuzey yarımkürede enlem arttıkça sıcaklık düşer. Deniz sıcaklığını yavaş değiştirdiği için kıyıda termik rejim küçük, kıta içinde büyüktür; kontinentalite oranı bu farkın kıyı değerine bölünmesiyle bulunur. Termik rejim en yüksek ile en düşük aylık ortalamanın farkıdır. Sıcaklık derecesi ise eşiği aşan miktarın gün sayısıyla çarpılıp toplanmasıdır. Hesap sonrası sonucun hangi iklim özelliğini gösterdiği mutlaka yorumlanmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Sıcaklık katsayısını yüz kat büyük almak: Yükseltiyle azalan sıcaklık yüz metre için 0,65 derecedir; bu, metreden hesaplanan katsayıdır. Katsayı 0,65 olarak alınıp metreyle çarpılırsa sonuç yüzlerce kat büyük çıkar.
• Termik rejimi toplam almak: Termik rejim en yüksek ile en düşük aylık ortalamanın farkıdır. Aylık ortalamaları toplamak sıcaklık genliği değildir.
• Eşiği aşmayan aylarda sıcak derece hesaplamak: Ortalama eşiğin altındaysa sıcaklık derecesi o ay için sıfır alınır; negatif değer üretilmez.

İlgili konular

• Doğal Kaynaklar ve Çevre Sorunları
• Doğal Kaynaklar ve Çevre Sorunları – Uygulama ve Değerlendirme
• İç ve Dış Kuvvetler
• Basınç ve Rüzgârlar
• Nem ve Yağış
• İklim Tipleri