Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tanzimat döneminin hangi olayla başladığını ve neden sonrasında da sürdüğünü açıklayabilir.
• Tanzimat döneminin dergilerini ve ilk edebiyat dergisini tanıyabilir.
• Tanzimat'ta tiyatro anlayışını ve ilk özgün tiyatro eserini gösterebilir.
• Tanzimat'ın konularını, dil sadeleşmesi eğilimini ve düzyazı gelişimini açıklayabilir.
• Servet-i Fünun döneminin tarih aralığını, sanat anlayışını ve dil özelliklerini tanıyabilir.

Anahtar fikirler

• Tanzimat Dönemi 1830'da II. Meşrutiyet'le başlar ve sonrasında da sürer.
• İlk edebiyat dergisi Tercüman-ı Ahvâl'dır ve 1832 yılında çıkmıştır.
• Tanzimat'ta ilk çeviri tiyatro eserleri sahnelenmiş, ilk özgün tiyatro eseri Şinasi'nin Şair Evlenmesi'dir.
• Tanzimat'ın konuları ayna zammı, kadın, kölelik, tembellik ve hurafe üzerine kurulur.
• Tanzimat'ta düzyazı gelişir; makale, eleştiri, mektup ve gezi yazısı belirginleşir.
• Servet-i Fünun döneminde anlayış sanat sanat içindir ve dönem 1896-1908 arasında sürmüştür.

Konunun özeti

İlk edebiyat dergisi Tercüman-ı Ahvâl'dır (1832); İbret, Tezkire-i Fânî ve Münif-i Efendi de bu dönemin dergileridir. Dönemde ilk çeviri tiyatro eserleri sahnelenmiş, ilk özgün tiyatro eseri Şinasi'nin Şair Evlenmesi'dir. Konular ayna zammı, kadın, kölelik, tembellik ve hurafe üzerine kurulur. Dilde sadeleşme eğilimi başlar, nazımda hem arruz hem hece ölçüsü kullanılır ve düzyazı gelişir. Yazarları Namık Kemal, Tevfik Fikret, Şinasi, Ziya Paşa, Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat ve Samipaşazade Sezai'dir. Servet-i Fünun dönemi 1896-1908 arasında dergisiyle adlandırılır; anlayışı sanat sanat içindir. Dilde eski ve arkaik söyleyiş, mübalağa ve müstehzi yayın geleneği görülür. Nazımda arruz…

Sık yapılan hatalar

• Tanzimat'ın II. Meşrutiyet'le sona erdiğini söylemek: Dönem 1830'da II. Meşrutiyet'le başlar ve sonrasında da sürer.
• İlk edebiyat dergisini yanlış belirlemek: İlk edebiyat dergisi Tercüman-ı Ahvâl'dır ve 1832 yılında çıkmıştır.
• Servet-i Fünun dönemini sadeleşme dönemi saymak: Bu dönemde eski ve arkaik söyleyiş yaygındır; sadeleşme Fecr-i Ati'de hızlanır.

İlgili konular

• Anlam Bilgisi, Bağlam ve Anlam İlişkileri
• Söz Sanatları ve Metin Çözümleme
• Âşık ve Divan Edebiyatı
• Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi
• Şiirde Ölçü ve Nazım Birimi
• Kafiye, Redif ve Nazım Türleri