Şiirde İmge ve Söz Sanatları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İmge kavramını tanır ve şiirdeki işlevini açıklar.
• Gerçek anlam ile mecaz anlam arasındaki farkı belirtir.
• Benzetme (teşbih) ile kişileştirme (teşhis) ayırt eder.
• Abartma, konuşturma ve ad aktarması gibi sanatları örneklendirir.
• Bir dizedeki söz sanatını tespit ederek anlamını yorumlar.

Anahtar fikirler

• İmge, şiirin anlam katmanını zenginleştirir; okuru pasif dinleyici olmaktan çıkarır.
• Şiirde sözcükler çoğu zaman mecaz anlamdadır; gerçek anlamıyla okumak dizeyi bozar.
• Kişileştirme ile konuşturma ayrımında belirleyici olan, varlığın konuşup konuşmadığıdır.
• Abartma hem büyütmekte hem küçültmede kullanılabilir.
• Benzetmede iki farklı varlık bulunur; kişileştirmede tek varlık insan özelliği kazanır.
• İstiârede bir varlık ya da özelliği başka bir adla anlatılır.

Konunun özeti

Benzetme, kişileştirme, konuşturma, abartma, eğretileme ve ad aktarması başlıca söz sanatlarıdır. Benzetmede iki varlık, kişileştirmede tek varlık söz konusudur; ayrım, benzerlik ve insan eylemi üzerinden yapılır.

Sık yapılan hatalar

• Benzetme ile kişileştirmeyi karıştırmak: Benzetmede iki varlık karşılaştırılır, kişileştirmede tek varlığa insan özelliği verilir.
• İmgeyi yalnızca süsleme sanmak: İmge anlatımın taşıyıcısıdır; çıkarıldığında dizenin anlamı da eksilir.
• Her mecazı söz sanatı saymak: Söz sanatı olabilmesi için söylemin biçim düzeyinde bir kaygı taşıması gerekir.

İlgili konular

• Hikâyede Zaman ve Mekân Kullanımı
• Hikâyenin Oluşum Süreci ve Türleri
• Şiirde Yapı ve Ahenk
• Şiirde Nazım Biçimleri ve Şiir Türleri
• Şiirde Anlam ve Yorum
• Masal