Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sözcüğün gerçek anlamı ile mecaz anlamını ayırt eder.
• Mecazın oluşma yollarını örneklerle gösterir.
• Terim anlam ile gerçek anlam arasındaki farkı belirtir.
• Cümleden hareketle sözcüğün anlamını doğru çözer.
• Mecaz kullanmanın anlatıma kattığı değeri açıklar.

Anahtar fikirler

• Anlamı en doğru belirleyen şey sözcüğün içinde bulunduğu cümledir.
• Mecaz anlam, gerçek anlamdan hareketle oluşur ve daha az alanı kaplar.
• Duyu aktarımında tad, koku ya da ses başka bir duyunun yerine geçer.
• Terim anlam yalnızca bir alana özgü olduğu için cümleye göre değişmez.
• Soba ısıttı gerçek anlam değildir, çünkü sözcük gönül rahatlığını anlatır.
• Aynı sözcük bir cümlede gerçek, başka bir cümlede mecaz olabilir.

Konunun özeti

Sözcük bu anlamdan uzaklaşıp başka bir kavramı anlattığında mecaz anlam doğar; benzetme, duyu aktarımı ve soyut kavramı somutlaştırma bunun başlıca yollarıdır. Bir alana özgü kullanım ise terim anlamdır. Sözcüğü cümleden çıkarıp tek başına düşünmek, gerçek anlamı bulmanın en güvenli yoludur.

Sık yapılan hatalar

• Sütü ısıtmak cümlesini mecaz saymak: Sütün sıcaklaştırılması gerçek bir durum olduğu için burada sözcük gerçek anlamıyla kullanılmıştır; mecaz olan Soba ısıttı ifadesidir.
• Terim anlamı mecaz anlam sanmak: Derece ve kare sözcükleri fen bilimi ile matematikte terim anlamı taşır; mecazda ise sözcük başka bir kavrama aktarılır.
• Benzetme ile duyu aktarımını aynı saymak: Bir sözcüğün benzetilmesiyle başka bir duyunun devreye girmesi ayrı yollardır; ikisi birlikte bulunabilir.

İlgili konular

• Sözcükte Anlam
• Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri
• Deyim ve Atasözlerinde Anlam
• Anlam İlişkileri ve Özet Çıkarma
• Cümle Bilgisi