Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sözcükler arasında kurulan anlam ilişkilerini adıyla birlikte söyler.
• Tam anlam ile parça anlamı farklı örneklerle gösterir.
• Nitelik ve eylem sözcüklerinde zıt anlam çiftleri kurar.
• Bağımlı anlamlı sözcükleri cümle içinde tanır.
• İki sözcüğün ilişkisini cümleden hareketle çözümler.

Anahtar fikirler

• Sözcüğün anlamını belirleyen şey onu çevreleyen diğer sözcüktür.
• Parça anlamda seçilen alan, tam anlama göre daha dardır.
• Güzel ve hoş yakın anlamlıdır; aralarında ince bir fark vardır.
• Nitelik zıt anlamı ölçüyle, eylem zıt anlamı işin yönüyle ilgilidir.
• Uç ve kar gibi sözcükler tek başına anlamsızlaştığında bağımlı anlam vardır.
• Aynı sözcüğü ikinci bir cümlede sınamak ayırt etmenin en sağlam yoludur.

Konunun özeti

Yakın anlamlı sözcükler birbirine yakın anlam taşır; zıt anlamlı sözcükler ise nitelik bakımından ölçüyle, eylem bakımından işin yönüyle karşıt anlam kurar. Anlamı cümledeki başka sözcüğe bağlı olan sözcükler bağımlı anlam gösterir. Hepsini ayırt etmenin yolu sözcüğü cümleden çıkarıp başka bir cümlede sınamaktır.

Sık yapılan hatalar

• Parça anlamı mecaz anlam sanmak: Kuzu kızartması ifadesinde hayvanın kendisi değil, ondan elde edilen et anlatıldığı için parça anlam vardır; mecazda ise sözcük başka bir kavrama aktarılır.
• Yakın anlamlı ile aynı anlamlı sözcükleri karıştırmak: Aynı anlamlı sözcükler birebir aynı düşünceyi verirken yakın anlamlı sözcükler aralarında ince bir farkla durur.
• Zıt anlamı yalnızca nitelik sözcüklerde aramak: Eylem bildiren sözcüklerde de karşıt anlam vardır; açmak ile kapatmak birbirinin zıt anlamlısıdır.

İlgili konular

• Sözcükte Anlam
• Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam
• Deyim ve Atasözlerinde Anlam
• Anlam İlişkileri ve Özet Çıkarma