Deyim ve Atasözlerinde Anlam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Deyim ile atasözünü yapı bakımından ayırt eder.
• Öğrendiği deyim ve atasözlerinin anlamını açıklar.
• Atasözünü anlattığı olayla birlikte açıklar.
• Kalıplaşmış sözlerin neden değiştirilmeden söylenmesi gerektiğini bilir.
• Deyim ve atasözlerini cümle içinde yerinde kullanır.

Anahtar fikirler

• Deyimler en az iki sözcükten oluşur, atasözleri tek cümledir.
• Atasözü öğüt verir, deyim ise bir durumu betimler.
• Kulağından giyinir ve elması kırılmış sözcüklerine göre açıklanamaz.
• Kalıplaşmış sözlerin sözcükleri değiştirilmeden aynen söylenmelidir.
• Atasözlerinin konu alanı çalışkanlık, birikim, dostluk ve sağduyu olabilir.
• Uydurma atasözü yerine herkesin bildiği atasözü seçilmelidir.

Konunun özeti

Atasözleri ise tek cümle hâlinde, öğüt veren ve halkın yüzyıllar içinde oluşturduğu sözlerdir. İkisini ayırmak için yapının kalıplaşmış olup olmadığına ve öğüt verip vermediğine bakılır. Kalıplaşmış sözler değiştirilmeden aynen söylenmeli, anlamları bağlamdan çıkarılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Deyimi sözcüklerine bölerek açıklamak: Kulağından giyinir deyimi, sözcüklerinin anlamıyla açıklanamaz; bütünü akılsız ve her söze inanan bir kişiyi belirtir.
• Atasözünü yarım söylemek: Bir elin nesi var iki elin nesi yok sözü ancak iki bölümü birlikte söylendiğinde anlam kazanır; yarım bırakılan söz yanlış anlaşılır.
• Deyim ile atasözünü yer değiştirmek: Sözünün eri bir deyimdir, akıl akılla bulunur bir atasözüdür; yapıları ve amaçları farklı olduğu için biri ötekinin yerine konulamaz.

İlgili konular

• Sözcükte Anlam
• Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri
• Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam
• Anlam İlişkileri ve Özet Çıkarma
• Cümle Bilgisi
• Cümlenin Yüklemi ve Ögeleri