Cümlede Anlam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Cümle tamamlayan cümleleri tanır ve öge eşleştirmesiyle çözer.
• Anlamca yakın cümlelerin ölçütünü açıklar.
• Anlamca zıt cümleleri yükleme, özneye ve nesneye bağlı olarak ayırt eder.
• Paragrafta anlamca yakın ya da zıt cümleleri tespit eder.
• Bir boşluğa anlam bakımından uygun cümleyi gerekçesiyle yerleştirir.

Anahtar fikirler

• Cümle tamamlama, anlamca yakınlık ve anlamca zıtlık cümle düzeyinde kurulan ilişkilerdir.
• Tamamlama eksik ögeyi tamamlar, yakınlık aynı yargıyı yeniden söyler, zıtlık yönü çevirir.
• Özne ile yüklem arasındaki bağ kurulmazsa cümlenin anlamı eksiktir.
• Yüzeyde yazılmayan özne örtülü öznedir ve tamamlama sorularında sık karşılaşılır.
• Özneye bağlı zıtlıkta öznenin niteliği karşıtlaştırılır, yükleme bağlı zıtlıkta yüklem değişir.
• Anlamca yakın cümlelerde yapı farklı olabilir; ölçüt ifade değil yargıdır.

Konunun özeti

Üç ilişkinin de belirleyicisi, özne, yüklem, nesne ve tümleç arasında kurulan anlam bağıdır. Örtülü özne, yan cümlecik ve bağlaçlar bu bağı kuvvetlendiren ya da zayıflatan yapılardır.

Sık yapılan hatalar

• Cümleyi uzunluğuna göre zıt saymak: Uzun bir cümle zıt cümle değildir; karşıtlık ögelerin yönünde aranır.
• Anlamca yakın cümleyi birebir aynı cümle sanmak: Aynı cümle birebir tekrardır; yakınlıkta ifade değişir, yargı korunur.
• Örtülü özneyi öge saymamak: Yazılmamış özne de cümlenin parçasıdır ve tamamlamayı sağlar.

İlgili konular

• Edebî Akımlar
• Edebî Akımlar – Uygulama ve Değerlendirme
• Sözcükte Anlam
• Anlam Bilgisi: Mecaz ve Gerçek Anlam İlişkisi
• Paragraf ve Anlatım Teknikleri
• Paragrafta Yapı ve Paragrafın Akışı