Paragrafta Yapı ve Paragrafın Akışı nedir?
Türk Dili ve Edebiyatı · AYT · Konu 11
Tahmini okuma süresi: 6 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Paragrafın yapısını, yani giriş-gelişme-sonuç bölümlerini açıklar.
- Paragrafta akışı kuran düşünce ilişkilerini sınıflandırır.
- Bağlayıcı sözcüklerin kurduğu ilişki türlerini belirler.
- Akışı bozan ögeleri bulur ve düzeltme yollarını uygular.
- Bir metinde bölümleri işlevine göre işaretleyerek akışı denetler.
Anahtar fikirler
- Paragrafın temel özelliği düşünce bütünlüğüdür; aynı düşünce etrafında dönen cümleler bir araya gelir.
- Paragraf kendi başına anlaşılmalıdır; anlamın kapalılığı bu özelliğin adıdır.
- Giriş bölümü konuyu açar, çerçeve çizer ve ayrıntıya girmez.
- Gelişme bölümü paragrafın en uzun bölümüdür; düşünceyi gerekçeler ve ayrıntılarla geliştirir.
- Sonuç bölümü gelişmede verilen bilgilerden bir sonuca vararak düşünceyi tamamlar.
- Bağlayıcı sözcükler nedensellik, sıralama, koşulluluk, karşıtlık, örnek ve özetleme ilişkilerini görünür kılar.
Konunun özeti
Paragrafta yapı, giriş, gelişme ve sonuç biçiminde sıralanır. Paragrafın akışı; nedensellik, sıralama, koşulluluk ve karşıtlık ilişkileriyle oluşur, bağlayıcı sözcükler bu ilişkileri görünür kılar. Akışı bozan ögeler kopukluk, tekrar, sıra hatası ve anlamca uyumsuz geçişidir. Bölümler cümle adedine göre değil işlevlerine göre belirlenir.
Çözümlü mini örnek 1
Şu cümlelerden hangisi bir paragrafın giriş bölümüne girer? Okuma alışkanlığı küçük yaşta kazanılır. Küçük yaşta kazanılan alışkanlıklar büyük yaşta değişmez. Bu yüzden aile, çocuğuna okuma saatleri ayırmalıdır.
Adım 3: Çerçeve çizen ve ayrıntıya girmeyen ilk cümle giriş bölümüne sayılır.
Çözümlü mini örnek 2
Şu paragrafta sonuç bölümü hangi cümledir? Denizler ısıyı depolayarak iklimi yumuşatır. Depolanan ısı, karaların ısınmasını sınırlar. Bu yüzden kıyı bölgelerinde yaz ayları karasal bölgelere göre daha serin geçer.
Adım 3: Son cümle bütün anlatıma yönelik bir yargı bildirdiği için sonuç bölümüdür.
Sık yapılan hatalar
- Her paragrafta üç bölüm bulunduğunu düşünmek: Giriş ve gelişme her zaman vardır, ancak tartışma metinlerinde sonuç açıkça verilmeyebilir.
- Bölümleri cümle sayısına göre ayırmak: Giriş birkaç cümleye yayılabilir; ölçüt cümle adedi değil işlevdir.
- Bağlayıcı olmadığı için akışın kırıldığını düşünmek: Düşünce ilişkisi bağlayıcı olmadan da kurulabilir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Türk Dili ve Edebiyatı · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.