Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bir veri setinin kim tarafından, hangi yöntemle ve hangi amaçla toplandığını sorgulamayı öğrenir.
• Veri kaynağının güvenilirliğini değerlendirirken dikkat edilecek ölçütleri sıralar.
• Saçılım grafiği ile regresyon çizgisini yorumlayarak iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi tanımlar.
• Aykırı değerlerin ve eksik verilerin yorumu nasıl etkilediğini fark eder.
• Korelasyon ile nedensellik arasındaki farkı somut örneklerle açıklar.

Anahtar fikirler

• Başka bir kaynaktan gelen veri, onu toplayan kişinin amacına göre seçilmiş olabilir; bu yüzden kaynak sorgulanmadan kullanılmamalıdır.
• Saçılım grafiğinde noktaların bir çizgiye sıkışması güçlü doğrusal ilişkiyi, geniş bir alana yayılması ise zayıf ilişkiyi gösterir.
• Regresyon çizgisi verilerin ortasından geçen en iyi uyum çizgisidir; noktaların çoğu bu çizginin iki tarafına dağılır.
• Aykırı değerler hem ortalamayı hem de regresyon çizgisinin eğimini belirgin biçimde değiştirebilir.
• Korelasyon katsayısının işareti ilişkinin yönünü, mutlak değeri ise gücünü verir; ikisi nedensellik kanıtı değildir.
• Veri setinde eksik değer bulunduğunda doğrudan silmek yerine nedenini araştırmak gerekir.

Konunun özeti

Kaynağın amacı, verinin kapsamı ve toplama yöntemi bilinmeden yapılan yorumlar yanıltıcı olabilir. Saçılım grafiği iki nicel değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü görsel olarak ortaya koyar; noktalar bir çizgiye yakın toplandığında ilişki güçlüdür. Regresyon çizgisi verilerin ortasından geçen en iyi uyum çizgisidir ve tahmin için kullanılır. Korelasyon katsayısının işareti yönü, mutlak değeri gücü verir; ancak nedensellik anlamına gelmez. Eksik veriler ve aykırı değerler yorumun güvenilirliğini doğrudan etkiler.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Başka bir kurumun yayımladığı bir veri setini, kendi topladığımız veri gibi kullanıp kaynak bilgisini atlamak. Verinin kimin ölçtüğü yorumun güvenilirliğini doğrudan belirler.
• Hata: Korelasyon bulunduğunu görünce neden sonuç ilişkisi kurmak. Birlikte değişen iki değişkenin arkasında üçüncü bir etken olabilir.
• Hata: Aykırı bir değer görüldüğünde onu hemen silmek. Değer gerçek bir ölçümse silmek ortalamayı yapay biçimde düzeltir ve veriyi bozar.

İlgili konular

• Üstel ve Logaritmik Denklem ve Eşitsizlik Problemleri
• Çokgenler ve Dörtgenlerin Özellikleri
• Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler
• Çokgenlerin Sınıflandırılması
• Dışbükey Çokgenlerin Özellikleri
• Çokgenlerle İlgili Problemler