Yapısalcılık ve Postyapısalcılık nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Gösterge kavramını açıklar ve gösteren ile gösterilen ayrımını yorumlar.
• Yapısalcılığın dil anlayışını karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
• Göstergebilimin inceleme alanlarını ve temel kavramlarını sıralar.
• Postyapısalcılığın yapısalcılığa yöneltilen eleştirisini çözümler.
• Derrida, Foucault, Lyotard ve Barthes'in temel iddialarını karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Gösterge; gösteren (biçim) ve gösterilen (kavram) olmak üzere iki bileşenden oluşur.
• Anlam, tek bir ögede değil ögeler arasındaki fark ilişkilerinde doğar; hiçbir öge tek başına anlamlı değildir.
• Yapısalcılık dili kapalı bir sistem sayarken, postyapısalcılık bu sistemin aşılabileceğini savunur.
• Derrida'da çözümleme, kavram çiftlerinin iç içe geçtiğini gösterme yöntemidir; izlek kavramı anlamın ertelenmesini anlatır.
• Foucault'da söylem, bilgi ile iktidarın birlikte üretildiği alandır; güç düşünceyi biçimlendirir.
• Lyotard'a göre büyük anlatılar meşruiyet kaynağını yitirmiştir; postmodern durum bu belirsizliktir.

Konunun özeti

Postyapısalcılık yapının kapalı sistem oluşturduğu fikrine karşı çıkar; Derrida'da çözümleme ve izlek, Foucault'da söylem ve biyoiktidar, Lyotard'da büyük anlatıların çöküşü, Barthes'te mit ve yazarın ölümü, Baudrillard'da simülakrlar bu eleştirinin adalarıdır. Göstergebilim her iki yaklaşımın da ortak malzemesidir.

Sık yapılan hatalar

• Gösteren ile gösterileni ters vermek: Gösteren biçimsel yüz, gösterilen ise kavramsal içeriktir; ikisi de göstergeye aittir.
• Yapısalcılığı yalnızca bir inceleme tekniği saymak: Yapısalcılık dili kapalı bir sistem sayan bir kuramdır, yöntemden ibaret değildir.
• Postyapısalcılığın anlamı tamamen yok saydığını düşünmek: Postyapısalcılık anlamın hiçbir zaman son bulmadığını, ertelendiğini savunur.

İlgili konular

• Aydınlanma, Alman İdealizmi ve Çağdaş Felsefe
• Fenomenoloji ve Varoluşçuluk
• Dil Felsefesi ve Anlam Kuramları
• Bilim Felsefesi
• Estetik ve Sanat Felsefesi
• Din Felsefesi ve Çağdaş Felsefi Sorunlar