Bilim Felsefesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bilimsel bilginin statüsünü ve meşrulaştırma ölçütlerini açıklar.
• Betimleme ile açıklamayı karşılaştırır.
• Açıklamanın temel tiplerini sınıflandırır.
• Bilimin yanıtlamayı üstlenmediği soruları belirler.
• Kuramsal açıklamaların sınanma koşullarını yorumlar.

Anahtar fikirler

• Betimleme olayın görünüşünü, açıklama ise nedenini söyler.
• Açıklamanın iki bölümü vardır: açıklanan önerme ve onu destekleyen kuram.
• Bilimsel bilginin ölçütü doğrulama değil, yanlışlanabilirliktir.
• Hiçbir sınama tek bir varsayımı tek başına sınamaz; sınanan şey bütündür.
• Gözlem, kuramdan bağımsız değildir; neyin görüleceğine kuram karar verir.
• Kanonik, koşulcu, mekanizma temelli, işlevsel ve istatistiksel açıklama birbirinden ayrılır.

Konunun özeti

Betimleme ile açıklama ayrılır; kanonik, koşulcu, mekanizma temelli, işlevsel ve istatistiksel açıklama tipleri karşılaştırılır. Yanlışlanabilirlik ölçütü, Duhem ve Quine ile Kuhn uyarıları, ölçülebilirlik ilkesi ve yöntemin dışında kalan değer soruları ele alınır.

Sık yapılan hatalar

• Açıklamayı betimleme sanmak: Olayın anlatılması açıklama değildir; açıklama nedeni gösterir.
• Açıklanan önermeyi kuram sanmak: Biri gözlenen sonuç, öteki onu destekleyen genel öneridir.
• Yanlışlanabilirliği doğrulanabilirlik saymak: Kesin doğrulama mümkün değildir; ölçüt, yanlışlanabilirliktir.

İlgili konular

• Fenomenoloji ve Varoluşçuluk
• Dil Felsefesi ve Anlam Kuramları
• Yapısalcılık ve Postyapısalcılık
• Estetik ve Sanat Felsefesi
• Din Felsefesi ve Çağdaş Felsefi Sorunlar