Teorik Olasılık nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Olasılığın bir olayın gerçekleşme derecesini anlattığını açıklar.
• Olasılığın 0 ile 1 arasındaki değerleri aldığını ve uç değerlerin anlamını bilir.
• Teorik olasılığı uygun sonuç sayısını tüm sonuç sayısına bölerek hesaplar.
• Eşit olasılıklı sonuçlar arasından uygun sonuçları sayıp oranı çıkarır.
• Deneysel olasılığı hesaplayarak teorik olasılıkla karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Olasılık 0 ile 1 arasında bir değerdir; 0 imkânsız, 1 kesin olayı ifade eder.
• Teorik olasılık deney yapılmadan hesaplanır.
• Bağıntı ancak sonuçlar eşit olasılıklıysa doğrudan uygulanabilir.
• Uygun sonuç, aranan özelliği taşıan sonuçtur; uygun sonuç yoksa olasılık 0'dır.
• Deneysel olasılık gözlenen uygun sonuç sayısının deneme sayısına bölünmesiyle bulunur.
• Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır.

Konunun özeti

Kesinlikle gerçekleşmeyen olayın olasılığı 0, kesinlikle gerçekleşen olayın olasılığı 1 olarak alınır. Teorik olasılık deney yapılmadan, uygun sonuç sayısının tüm sonuç sayısına bölünmesiyle hesaplanır; bu bağıntı ancak sonuçlar eşit olasılıklı olduğunda doğrudan kullanılabilir. Deneysel olasılık ise deneme sayısına gözlenen uygun sonuç sayısının bölünmesiyle bulunur ve deneme sayısı arttıkça teorik olasılığa yaklaşır. Bağımsız iki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı, olasılıklarının çarpımıdır. Günlük hayatta oynanan oyunlar, kura çekimleri, hava durumu tahminleri ve seçim sonuçları hep bu mantıkla değerlendirilir. Olasılık kesir, ondalık ve yüzde olarak yazılabilir ve karşılaştırmada…

Sık yapılan hatalar

• Uygun sonuç ile tüm sonuç sayısını ters yazmak: Olasılık, uygun sonuç sayısının tüm sonuç sayısına bölünmesiyle bulunur. Bölenin büyüğüğü seçilirse sonuç 1'den büyük çıkar ve hatalı olur.
• Uygun sonuç yokken sıfırdan farklı olasılık üretmek: Bir zarın üstüne 7 gelemeyeceği için uygun sonuç sayısı 0'dır ve bu olayın olasılığı da 0 olarak yazılmalıdır.
• Eşit olasılıklı olmayan deneyde bağıntıyı olduğu gibi kullanmak: Eşit olasılıklı olmayan durumlarda her sonuç eşit ağırlık taşımadığından basit bölme yerine ağırlıklı bir değerlendirme gerekir.

İlgili konular

• Hacim Ölçme Birimleri
• Eşkenar Dörtgen ve Yamuk
• Kategorik ve Nicel (Sürekli) Veri Dağılımları