Tanzimat Edebiyatı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tanzimat edebiyatının iki evresini ve yıllarını karşılaştırır.
• Dönemin eser dilini ve temel izleklerini açıklar.
• Tanzimatçıların birbirinden ayrılan yaklaşımlarını yorumlar.
• Yazar–eser eşleşmesini dönem bilgisiyle gerekçelendirir.
• Gazete ve dergi geleneğinin edebiyattaki işlevini değerlendirir.

Anahtar fikirler

• Tanzimat Edebiyatı iki evreye ayrılır; I. Dönem 1836-1870, II. Dönem 1870-1896 yılları arasında değerlendirilir.
• I. Dönemin temel amacı toplumu uyarmak, eğitim ve hukuk alanında ıslahat isteğini dile getirmektir.
• II. Dönemde sanatçının dönemin genel havasına bağlı kalmadan kendi yolunu seçebileceği ilkesi belirleyici olmuştur.
• Dönemin eserleri sade Türkçe ile yazılmıştır; ağır ve süslü söyleyiş eleştirilmiştir.
• Gazete ve dergi hem yayın hem de tartışma organı olmuştur; eserler çoğu kez parça parça basılmıştır.
• Recaizade Mahmut Ekrem'in Okçu İzzet Molla adlı çalışması manzum biyografi türünün örneğidir.

Konunun özeti

İlk evrede toplumu uyarmak amacı güvülür, ikinci evrede sanatçının seçme özgürlüğü tartışılır. Eserler sade Türkçeyle, gazete ve dergi aracılığıyla yayımlanmıştır; aruz ve hece ölçüsü birlikte kullanılmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Tanzimat ile Servet-i Fünun'u aynı dönem saymak: Servet-i Fünun Tanzimat sonrasında başlamış, dönemin kapanmasından sonra kurulmuştur.
• İki evreyi yalnızca yazar adıyla ayırmak: Bir yazarın hem I. hem II. Dönem eseri olabilir; ayrımda yaklaşım ve tarih önce gelir.
• Sanatın adını soran soruda yalnızca adı yazmak: Sanatın adıyla birlikte özelliği de verilmelidir.

İlgili konular

• İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
• Divan Edebiyatı: Nazım ve Nesir
• Divan Edebiyatında Şairler ve Eserleri
• Servet-i Fünun ve Millî Edebiyat
• Cumhuriyet Dönemi ve Dünya Edebiyatı Akımları