Paragraf ve Anlatım Bozuklukları nedir?
Türk Dili ve Edebiyatı · 9. Sınıf · Konu 27
Tahmini okuma süresi: 16 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Paragrafın tanımını yapar, paragraf ile metin parçası arasındaki farkı açıklar.
- Paragrafta giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinin görevlerini örneklerle gösterir.
- Düşünceyi geliştirme yollarını tanır, bir paragrafta hangi yolla geliştirildiğini belirler.
- Bir paragrafın ana düşüncesini ve onu destekleyen yardımcı düşüncelerini bulur.
- Öge eksikliği, öge yinelemesi ve öge karışıklığı örneklerini tanır ve düzeltir.
Anahtar fikirler
- Paragrafın temel ölçütü uzunluk değil, düşünce bütünlüğüdür; bu ölçüte ulaşmayan bölüm metin parçası sayılır.
- Paragrafta düşünce giriş, gelişme ve sonuç düzeniyle ilerler; bu sıralama okurun düşünceyi kolay izlemesini sağlar.
- Düşünceyi geliştirme yolları; örnekleme, açıklama, karşılaştırma, tanımlama, sınıflandırma, nedensellik, sonuçlama ve özetlemedir.
- Ana düşünce, paragrafta en çok yer kaplayan düşüncedir; onu çıkardığımızda paragraf bütünlüğünü kaybeder.
- Öge eksikliği, öge yinelemesi ve öge karışıklığı anlatım bozukluğunun en sık görülen türleridir.
- Tamlama belirsizliğinde eksik olan öge değil, ögeler arasındaki bağlantının belirtilmesidir.
Konunun özeti
Düşünceyi geliştirme yolları; örnekleme, açıklama, karşılaştırma, tanımlama, sınıflandırma ve nedenselliktir. Öge eksikliği, öge yinelemesi ve öge karışıklığı anlatım bozukluğudur; belirsizlik ve mantık hatası da anlatımı bozar. Ana düşünce, paragrafta en çok yer kaplayan düşüncedir; düşünce zaman, mekân ya da mantık sırasına göre dizilir.
Çözümlü mini örnek 1
Şu iki bölümden hangisi paragraftır? Bölüm I: Kitap okumak, düşünmeyi öğretir. Bölüm II: Kitap okumak.
Adım 4: Düşüncesini tamamlayan bölüm paragraf kabul edilir.
Çözümlü mini örnek 2
Paragraf: Şehirde bisiklet sürmek yürümekten daha hızlıdır; ama trafikte ilerlerken beklediğiniz için zaman kaybı yaşanır. Kısa mesafelerde bisiklet, uzun mesafelerde toplu taşıma daha uygundur.
Adım 4: Bu yargı ana düşünce, ona destek veren yargılar ise yardımcı düşüncedir.
Sık yapılan hatalar
- Her satır başını paragraf saymak: Paragraf, satır sayısıyla değil kendi başına bir düşünceyi tamamlayabilmesiyle belirlenir; bu ölçüte ulaşmayan bölüm metin parçasıdır.
- Öge yinelemesini yazım hatası sanmak: Yineleme bir yazım hatası değil, aynı ögenin gereksiz yere tekrarlanması sonucu ortaya çıkan anlatım bozukluğudur.
- Belirsizliği çok anlamlılıkla karıştırmak: Tamlama belirsizliğinde ögenin hangi özneye bağlandığı belli değildir; çok anlamlılıkta ise sözcüğün birden çok anlamı vardır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Türk Dili ve Edebiyatı · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.