Metin Türleri ve Söz Sanatları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Metinleri olay, düşünce ve bilgilendirici yazılar olarak sınıflandırır.
• Metin türlerinin temel özelliklerini ayırt eder.
• Şiirin dize, kıta, uyak ve ölçü gibi biçim özelliklerini belirler.
• Benzetme, kişileştirme, konuşturma ve abartma sanatlarını tanır.
• Verilen metindeki söz sanatını örnek üzerinden açıklar.

Anahtar fikirler

• Fabl türünde hayvan ve bitkiler konuşur, metin ders verme amacı taşır.
• Deneme yazarın kişisel görüşünü serbest üslupla aktardığı düşünce yazısıdır.
• Anı yaşanmış kişisel olayları, otobiyografi yazarın kendi hayatını anlatır.
• Uyak dize sonunda, aliterasyon ise dize içindeki ses benzerliğidir.
• Benzetmede iki öğe ve edat vardır; kişileştirmede tek öğeye insan özelliği verilir.
• Abartmada durum olduğundan büyük ya da küçük gösterilir, gerçeklik sınırı aşılır.

Konunun özeti

Şiirde dize ve kıta birimleri, uyak, redif ve ölçü biçim özellikleridir. Benzetme iki öğeyi edatla bağlar, kişileştirme insan özelliğini insan olmayana verir, konuşturma konuşmayı, abartma ise gerçeklik sınırını aşmayı ifade eder.

Sık yapılan hatalar

• Masal ile fablı ayırt edememek: Fablda hayvanlar konuşarak ders verir; masalda olağanüstü olaylar ve kimliksiz kahramanlar vardır.
• Deneme ile makaleyi karıştırmak: Makale bilimsel ve kanıtlayıcıdır, deneme ise yazarın kişisel görüşünü serbestçe aktarır.
• Benzetme ile kişileştirmeyi karıştırmak: Benzetmede iki öğe ve gibi, kadar gibi edat vardır; kişileştirmede tek öğeye insan özelliği verilir.

İlgili konular

• Fiiller ve Fiinde Çatı
• Cümlenin Ögeleri ve Cümle Çeşitleri
• Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri
• Dinleme ve Konuşma Becerileri
• Okuma ve Yazma Becerileri
• Ses Bilgisi: Düzlük-Ünsüzlük ve Ünsüz Olayları