Cümlenin Ögeleri ve Cümle Çeşitleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Cümlenin ögelerini belirli bir sırayla bulur.
• Nesne ile dolaylı tümleci ve zarf tümlecini ayırt eder.
• Cümleleri yüklemine göre fiil ve isim cümlesi olarak sınıflandırır.
• Cümleleri yapısına göre basit ve birleşik olarak ayırır.
• Kurallı ile devrik cümleyi ayırt eder.

Anahtar fikirler

• Ögeleri bulmaya yüklemden başlanır; yüklem olmadan özne ve nesne güvenilir biçimde bulunamaz.
• Nesne yüklemin anlamını tamamlar, zarf tümleci ise yüklemi belirler.
• Yüklemi fiil olan cümle fiil cümlesi, isim olan cümle isim cümlesidir.
• Birleşik cümlede iki veya daha fazla yüklem, basit cümlede tek yüklem vardır.
• Devrik cümlede yüklem sonda değildir; kurallı cümlede yüklem en sonda yer alır.
• İsim cümlelerinde çatı özelliği aranmaz, çünkü yüklem fiil değildir.

Konunun özeti

Cümleler yüklemine göre fiil ve isim, yapısına göre basit ve birleşik, sıralanışına göre kurallı ve devrik, amacına göre bildirme, soru, dilek ve ünlem olarak çeşitlenir.

Sık yapılan hatalar

• Önce özneyi aramaya başlamak: Ögelerin güvenilir biçimde bulunması için önce yüklem bulunmalıdır.
• Nesne ile dolaylı tümleci karıştırmak: Nesne 'neyi, kimi'; dolaylı tümleç 'neye, nerede, nereden' sorularına cevap verir.
• Zarf tümlecini nesne sanmak: Zarf tümleci yüklemin zaman, yer, miktar ve sebebini belirtir, anlamını tamamlayıcı değildir.

İlgili konular

• Paragrafta Anlam
• Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
• Fiiller ve Fiinde Çatı
• Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri
• Metin Türleri ve Söz Sanatları
• Dinleme ve Konuşma Becerileri