İmge ve Yorum nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İmge kavramını tanır ve imge türlerini ayırt eder.
• Teşhis, tevsif ve kinaye imgelerini örneklerle gösterir.
• Edebi unsurları tanır ve metinde bulur.
• Yorumun ne anlama geldiğini açıklar.
• Yorumda uyulması gereken ilkeleri sıralar.

Anahtar fikirler

• İmge için gerçek anlamdan uzaklaşmak gerekir; gerçek anlam imge oluşturmaz.
• Teşhiste aktarılan özellik insana aittir.
• Tevsifte aktarılan özellik ya da hareket insana ait değildir.
• Kinayede ortada karşılaştırma ilişkisi yoktur.
• Edebî unsur düzyazıda da görülebilir; imge çoğu zaman edebî metinlerdedir.
• Yorumda metnin dışına çıkılamaz ve yazarın niyeti tahmin edilemez.

Konunun özeti

Teşhiste insana özgü nitelikler cansız varlıklara aktarılır; tevsifte insana ait olmayan bir özellik ya da hareket verilir. Kinayede sözcük gerçek anlamıyla değil başka bir anlamıyla kullanılır. Birleştirme imgesinde benzetme ilişkisi kurulur. Edebî unsurlar metnin etkisini artırır ve düzyazıda da görülebilir. Yorum, metinde yazılı olanı ve ondan çıkarılabileni açımlama işlemidir; metnin dışına çıkılmaz ve yazarın niyeti tahmin edilmez. Yorumda ana düşünceye ve yardımcı düşüncelere uyulur. İmge bulurken önce vurgulanan sözcük, sonra gerçek anlam, sonra aktarılan özellik denetlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• Gerçek anlamı imge saymak: Sözcük gerçekten gösterdiği işi yapıyorsa ortada imge yoktur; imge için gerçek anlamdan uzaklaşmak gerekir.
• Teşhis ile tevsifi karıştırmak: Teşhiste aktarılan özellik insana aittir; tevsifte insana ait olmayan bir özellik ya da hareket aktarılır.
• Kinayeyi mecaz sanmak: Kinayede anlam başka bir sözcüğün anlamına bağlanarak çekilir; ortada karşılaştırma ilişkisi yoktur.

İlgili konular

• Anlatım Biçimleri
• Metin Türleri
• Düşünceyi Geliştirme Yolları
• Ses ve Anlam
• Kısaltma ve Sembollerin Kullanımı
• Yazım ve Noktalama Tekrarı