Hikâyede Anlatım ve Bakış Açısı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Anlatıcı türlerini (birinci ve üçüncü kişi) örneklerle ayırt eder.
• Hâkim, kahraman ve gözlemci bakış açılarını açıklar.
• Öyküleme, betimleme, diyalog ve iç monolog tekniklerini örneklendirir.
• Bakış açısı seçiminin metne kattığı anlamı yorumlar.
• Anlatıcı ile yazar arasındaki farkı belirtir.

Anahtar fikirler

• Bakış açısı, okurun metne güven duymasını ve olayları nasıl gördüğünü belirler.
• Hâkim bakışta anlatıcı gizli düşünceleri de aktarabilir; bu gözlemci bakışta mümkün değildir.
• Birinci kişide anlatıcı yanılabilir; bu, metne gerilim katan bir özelliktir.
• Bilinç akışı tekniğinde düşünceler mantık sırasına göre değil, çağrışımla akar.
• Diyalog, karakteri dışarıdan tanımanın en hızlı yoludur.
• Anlatıcı ile yazar aynı değildir; anlatıcı metnin içinde kurulmuş kurgusal sestir.

Konunun özeti

Hâkim, kahraman ve gözlemci bakış açıları farklı bilgi dereceleri sunar: hâkim her şeyi, gözlemci yalnızca dışarıdan görüleni bilir. Öyküleme, betimleme, diyalog, iç monolog ve bilinç akışı başlıca anlatım teknikleridir.

Sık yapılan hatalar

• Anlatıcı ile yazarı aynı sanmak: Anlatıcı kurgusal bir varlık, yazar ise gerçek hayattaki kişidir.
• Hâkim bakış ile gözlemci bakışı karıştırmak: Hâkim iç dünyayı da bilir, gözlemci yalnızca dışarıdan bakar.
• Betimlemeyi öyküleme sanmak: Betimleme tasvir, öyküleme ise olayların zaman içinde anlatımıdır.

İlgili konular

• Edebiyatta Dil ve Üslup
• Metin Türleri: Haber, Makale ve Deneme
• Hikâyenin Yapı Unsurları
• Hikâyede Zaman ve Mekân Kullanımı
• Hikâyenin Oluşum Süreci ve Türleri
• Şiirde Yapı ve Ahenk