Cumhuriyet Dönemi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Cumhuriyetin ilanıyla meclis hükûmeti düzeninin yerleşmesi arasındaki ilişkiyi açıklar.
• 1924 Anayasası'nın kuvvetler ayrılığı ve özgürlük sınırlamaları bakımından getirdiği düzeni açıklar.
• İktisadi inkılapların hangi araçlarla yürütüldüğünü ve kamunun özel sektörle ilişkisini açıklar.
• Hukukî ve toplumsal inkılaplarla kadın haklarının genişlemesi arasındaki bağı kurar.
• Eğitim ve kültür alanındaki düzenlemelerin eğitimi tabana yayma amacini açıklar.

Anahtar fikirler

• Cumhuriyetin ilanı bir yıl değil, bir yönetim ilkesidir; meclis hükûmeti düzeni bu ilkenin kurumsal karşılığıdır.
• 1924 Anayasası kuvvetler ayrılığını kurmuş, aynı zamanda bazı hak ve hürriyetleri kanunla düzenlenebilir hâle getirmiştir.
• 1926'da kabul edilen medeni hukuk, aile, miras ve kişilik ilişkilerini kanunla düzenlemiştir.
• 1928 Sanayi Teşvik Kanunu özel teşebbüsü desteklemeye yöneliktir; aynı yıl Türkçe yeni alfabeye geçirilmiştir.
• 1927'de kurulan Ziraat kurumu tarımın finansmanı alanında önemli bir adımdır.
• 1932'de kurulan dil kurumu, dilin yazım ve imlâ kurallarını düzenlemek üzere görevlendirilmiştir.

Konunun özeti

Cumhuriyet, bir yıl değil bir yönetim ilkesidir. Meclis hükûmeti düzeni, yürütmeyi meclise bağlayan ve iktidarın yenilenebilmesini sağlayan kurumsal karşılığıdır. 1924 Anayasası kuvvetler ayrılığını kurmuş, aynı zamanda bazı hak ve hürriyetleri kanunla düzenlenebilir hâle getirmiştir. İktisadi inkılaplar iki yönlüdür: devlet üretime doğrudan katılmış, özel girişimin mülkiyet ve çalışma güvencesi korunmuştur. 1926'da kabul edilen medeni hukuk aile, miras ve kişilik ilişkilerini kanunla düzenlemiş; 1928'de Sanayi Teşvik Kanunu çıkarılmış ve Türkçe yeni alfabeye geçirilmiştir. Savaş yıllarında gelir ve varlıkların toplulaştırılmasını amaçlayan Varlık Vergisi 1945'te ikinci kez uygulanmıştır…

Sık yapılan hatalar

• 1924 ile 1982 anayasasının meclis düzenini aynı saymak: İki metin arasında iki ayrı fark vardır. 1924 Anayasası tek meclisli bir yapı kurmuş, kuvvetler ayrılığını üç kolda toplamıştır. 1982 Anayasası ise senatoyu kaldırmış, cumhurbaşkanının yürütmedeki…
• Çok partili hayata geçişi 1950 seçimleriyle başlatmak: Parti kurma ve seçim düzeninin yeniden serbest bırakılması ile iktidarın değişmesi iki ayrı olaydır. Çok partili siyasi hayata geçiş, seçimlerde birlikte yarışan partilerin varlığıyla belirlenir…
• Varlık Vergisi'ni bir dış yardım biçimi saymak: Varlık Vergisi savaş koşullarında ülke içindeki gelir ve varlıkların toplulaştırılması amacıyla alınan bir mali yükümlülüktür. Dışarıdan sağlanan mali destek ise ayrı bir kaynak türüdür. İkisini birbirine…

İlgili konular

• I. Dünya Savaşı
• Kurtuluş Savaşı
• Atatürk İlkeleri
• Atatürk Sonrası Türk ve Dünya Tarihi
• İnkılap Hareketleri
• Kültür ve Medeniyet