Atatürk Sonrası Türk ve Dünya Tarihi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Atatürk'ün ölümünün ardından kurumsal yapının nasıl oturduğunu açıklar.
• İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin uzak kalma çizgisinin anlamını ve gerekçesini açıklar.
• Birleşmiş Milletler ile Kuzey Atlantik Antlaşması arasındaki nitelik farkını ayırır.
• Soğuk savaş döneminde bloklaşmanın ve yardım programlarının işleyişini değerlendirir.
• Kıbrıs bağlamındaki gelişmeleri yalnız kronolojik ve kurumsal çerçevede okuyabilir.

Anahtar fikirler

• Atatürk'ün ölümü (1938) bir kurumsal kopuş değil, devlet yapısının oturması anı olarak değerlendirilir.
• İkinci Dünya Savaşı 1939-1945 arasında yaşanmış, Türkiye bu dönemde doğrudan savaşa katılmamıştır.
• Tarafsız kalma çizgisi, 1942'de toplanan kongrede benimsenen bir ilke olarak kayda geçmiştir.
• Birleşmiş Milletler 1945'te kurulmuş, genel bir uluslararası iş birliği örgütü olarak görev yapmıştır.
• Kuzey Atlantik Antlaşması 1949'da kurulmuş, Türkiye 1952'de bu ittifaka üye olmuştur.
• Marshall Planı ekonomik, Truman Doktrini güvenlik siyaseti bildirgesi niteliğindedir; ikisi aynı araç değildir.

Konunun özeti

Atatürk'ün 1938'de ölümü bir kurumsal kopuş değil, devletin kurumsal yapısının oturması anıdır. İkinci Dünya Savaşı 1939-1945 arasında yaşanmış, Türkiye doğrudan savaşa katılmamış ve uyuşmazlığın dışında kalmayı tercih etmiştir. Bu çizgi 1942'de toplanan kongrede bir ilke olarak benimsenmiştir. Savaş sonrasında kurumsal bir dünya biçimi oluşmuştur: Birleşmiş Milletler 1945'te genel bir iş birliği örgütü olarak kurulmuş, Kuzey Atlantik Antlaşması 1949'da kurulmuş ve Türkiye 1952'de bu ittifaka üye olmuştur. Truman Doktrini güvenlik siyaseti bildirgesi, Marshall Planı ekonomik yardım programı olarak bu dönemin araçlarıdır. Bağdat Paktı ile Varşova Paktı 1955'te kurulmuş, bloklaşmanın iki…

Sık yapılan hatalar

• Birleşmiş Milletler ile Kuzey Atlantik Antlaşması'nı aynı kurum sanmak: Birleşmiş Milletler genel bir uluslararası iş birliği örgütüdür ve barışın korunmasıyla ilgilenir. Kuzey Atlantik Antlaşması ise bölgesel bir savunma ittifakıdır ve kolektif savunma…
• Marshall Planı'nı askerî teçhizat yardımı saymak: Marshall Planı ekonomik bir yardım programıdır; amacı savaş sonrası Avrupa'da ekonomik düzeni onarmaktır. Askerî teçhizat yardımı ise güvenlik siyasetinin aracıdır ve başka bir bildirgeyle ilişkilidir…
• Soğuk savaşı doğrudan savaşın olmadığı sakin bir dönem sanmak: Soğuk savaşta doğrudan büyük savaş yaşanmamıştır; ancak siyasal baskı, istihbarat faaliyetleri, silahlı çatışmalar ve propaganda ile yoğun bir rekabet sürmüştür. Sakinlik ile rekabetin olmaması…

İlgili konular

• Kurtuluş Savaşı
• Atatürk İlkeleri
• Cumhuriyet Dönemi
• İnkılap Hareketleri
• Kültür ve Medeniyet