İnkılap Hareketleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İnkılap kavramını tanımlar, reform ya da ıslahat kavramından ayırır.
• Bir inkılabın aşamalarını ve başarıya ulaşması için gereken koşulları sıralar.
• Tanzimat, Islahat ve Meşrutiyet dönemi çabalarının amaç ve sonuçlarını karşılaştırır.
• Siyasi, hukukî, ekonomik, sosyal-kültürel, eğitim ve düşünce alanındaki inkılapları sınıflandırır.
• Amerikan Bağımsızlık Savaşı, Fransız Devrimi, Rusya'daki devrim ve Türkiye Cumhuriyeti'ni karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• İnkılap, mevcut düzeni köklü biçimde değiştirme çabasıdır; reform ise düzen içinde sınırlı düzeltmedir.
• Bir inkılabın aşamaları baskı, birikim, öncü kadro ve uygun zaman başlıklarıyla izlenir.
• Tanzimat Fermanı 1839'da, Islahat Fermanı 1856'da çıkarılmıştır.
• I. Meşrutiyet 1876'da, II. Meşrutiyet 1908'de ilan edilmiştir.
• Fransız Devrimi 1789'da gerçekleşmiş, eski düzenin kökten değiştirilmesini örneklemiştir.
• Rusya'da 1917'de gerçekleşen devrim çok partili bir tablo içinde değerlendirilmelidir.

Konunun özeti

İnkılap mevcut düzeni köklü biçimde değiştirme çabasıdır. Reform ise mevcut düzen korunurken yalnızca belli başlı alanlarda kısmi düzeltme yapılmasıdır; aradaki fark değişikliğin ölçeğidir. Bir inkılabın gerçekleşebilmesi için baskı, birikim, öncü kadro ve uygun zaman başlıklarının birlikte bulunması gerekir. Bir kararın kabul görmesi halkın iradesi, toplum yararı, ulusal bütünlük ve hak özgürlükleri ölçütleriyle ilişkilidir; buna meşruiyet denir. Türk tarihinde Tanzimat Fermanı 1839'da, Islahat Fermanı 1856'da çıkarılmış; I. Meşrutiyet 1876'da, II. Meşrutiyet 1908'de ilan edilmiştir. Bu adımlar mevcut düzen içinde kalan reform çalışmaları ve yönetimde halkın katılımını genişleten…

Sık yapılan hatalar

• Reform ile inkılap arasındaki farkı gerekçesiz saymak: İki kavram da düzeni değiştirme girişimidir; aralarındaki fark değişikliğin ölçeğindedir. Reformda düzen korunur ve belli alanlar düzeltilir, inkılapta düzenin kendisi değişir ve sonuç kalıcı kuruma…
• Tanzimat ve Islahat dönemlerini birbirine karıştırmak: İki dönem arasında kapsam farkı vardır. Tanzimat dönemi ıslahatları hukuk, eğitim ve ordu gibi alanlarda başlatılan bir girişimdir; Islahat dönemi bu çalışmaların kapsamını genişleten ikinci adımdır…
• Meşrutiyet dönemlerini inkılabın tamamlanması saymak: Meşrutiyet dönemleri yönetim düzeninde halkın katılımını genişletmiştir. Ancak hukuk, eğitim, ekonomi ve düşünce alanlarında atılması gereken adımların tamamı bu dönemlerde tamamlanmamıştır; inkılabın…

İlgili konular

• Atatürk İlkeleri
• Cumhuriyet Dönemi
• Atatürk Sonrası Türk ve Dünya Tarihi
• Kültür ve Medeniyet