Çok Anlamlı Cümleler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Çok anlamlı cümlenin tanımını yapar.
• Çok anlamlılığın ortaya çıkış nedenlerini sıralar.
• Sözcüğün birden çok anlam taşıdığı cümleleri bulur.
• Öznenin belirsiz kaldığı cümleleri belirler.
• Deyim ve atasözlerinden kaynaklanan çok anlamlılığı fark eder.

Anahtar fikirler

• Çok anlamlı cümlede anlam, cümlenin tamamı okunmadan belirlenemez.
• Sözcüğün birden çok anlamı bulunması en sık görülen nedendir.
• Özne bazen hiç yazılmaz ve bu durum anlam belirsizliği doğurur.
• Deyim ve atasözü geçen cümleler çoğu kez çok anlamlıdır.
• Cümleye bir sözcük eklemek anlamı daraltır ve belirsizliği kaldırır.
• Her cümle çok anlamlı değildir; yalnızca birden çok yoruma açık cümleler öyledir.

Konunun özeti

Çok anlamlılık; sözcüğün birden çok anlam taşıması, öznenin belirsiz kalması, sözcüklerin bağlanma biçiminin belirsizliği ve deyim ya da atasözü kullanılması sonucu ortaya çıkar. Anlamı kesinleştirmek için cümleye açıklayıcı sözcük eklenir, cümle ikiye bölünür ya da özne ve nesne belirginleştirilir. Çok anlamlılık dilin doğal bir özelliğidir ve yazım hatası değildir.

Sık yapılan hatalar

• Çok anlamlı cümlenin yalnızca ilk anlamını kabul etmek: Kapı çaldı. cümlesinde çalmak hem tok vurmak hem hırsızlık yapmak anlamına gelir; tek yorumla yetinmek yanlıştır.
• Belirsizliği öznenin yokluğuna bağlamak: Sorun öznenin bulunmaması değil, öznenin hangisi olduğunun belli olmamasıdır. Bu yüzden yanlış açıklama yapılır.
• Anlamı belirsiz bırakmamak gerektiğini unutmak: Belirsiz bir cümle okuru yanılmaya yol açar. Cümleye bir açıklayıcı sözcük eklemek anlamı kesinleştirir.

İlgili konular

• Cümle Bilgisi
• Cümlenin Yüklemi ve Ögeleri
• Sıralı ve Bağlı Cümleler
• Cümlede Anlam ve Yorumlama
• Okuma-Anlama
• Paragrafta Ana Düşünce