Sıralı ve Bağlı Cümleler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Ayrık, sıralı ve bağlı cümleleri birbirinden ayırt eder.
• Sıralı cümlede ortak özne ve yüklemi gösterir.
• Bağlaçları anlamlarına göre sınıflandırır.
• Neden, karşıt anlam, sonuç ve benzetme bildiren bağlaçları tanır.
• Bağlaçtan önce virgül kullanılması kuralını uygular.

Anahtar fikirler

• Sıralı cümlede özne ve yüklem ortaktır; özne ikinci kez yazılmaz.
• Bağlı cümlede iki cümlecik vardır ve aralarındaki ilişkiyi bağlaç kurar.
• ve, ama, çünkü, fakat, oysa gibi bağlaçlardan önce virgül konur.
• çünkü ve zira neden bildirir ve cümlenin sonunda gelir.
• bu yüzden ve o yüzden sonucu bildirir ve cümlenin başında gelir.
• gibi bağlacı benzetme kurar, ki bağlacı sonucu ya da şiddeti belirtir.

Konunun özeti

Sıralı cümleler aynı özne ve yüklemi paylaşır, özne bir kez yazılır. Bağlı cümleler iki ya da daha çok yargının bağlaçla birleşmesidir. Bağlaçlar birliktelik, karşıt anlam, neden, sonuç, açıklama ve benzetme anlamları taşır. Bağlaçlardan önce virgül kullanılır, çünkü ve zira cümlenin sonunda, bu yüzden ve o yüzden cümlenin başında gelir.

Sık yapılan hatalar

• Noktayla ayrılan cümleleri sıralı cümle saymak: Güneş doğdu. Kuşlar uyandı. Bunlar iki ayrık cümledir; sıralı cümlede özne ve yüklem ortaktır ve cümleler virgülle birleşir.
• Bağlaçtan önce virgül koymamak: ve, ama, fakat, çünkü, oysa gibi bağlaçlardan önce virgül kullanılır; bu kural noktalama denetiminde sık sorulur.
• Neden bağlacını yanlış yere koymak: çünkü ve zira cümlenin sonunda gelir ve ikinci cümlecik görevini üstlenir. Sonuç bildirmek için bu yüzden ve o yüzden kullanılır.

İlgili konular

• Anlam Katmanları ve Söz Sanatları
• Cümle Bilgisi
• Cümlenin Yüklemi ve Ögeleri
• Çok Anlamlı Cümleler
• Cümlede Anlam ve Yorumlama
• Okuma-Anlama