Öznel, Deneysel ve Teorik Olasılık İlişkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Öznel, deneysel ve teorik olasılığı tanımlar ve örneklerle ayırt eder.
• Deneysel olasılığı uygun olay sayısı ve toplam deneme sayısıyla hesaplar.
• Olayların olasılık değer aralığını belirtir ve sıfır ile bir arasında olduğunu gösterir.
• Bağımlı ve bağımsız olayları örneklerle ayırt eder.
• Deney sayısı arttıkça deneysel olasılığın teorik olasılığa yaklaştığını açıklar.

Anahtar fikirler

• Olasılık değeri 0 ile 1 arasındadır ve 0,5 orta değerdir.
• Deneysel olasılıkta pay uygun olay sayısı, payda toplam deneme sayısıdır.
• Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır.
• Teorik olasılık deney yapılmadan hesaplanan kesin değerdir.
• Öznel olasılık kişinin bilgisine ve deneyimine dayanan tahmindir.
• Bağımlı olayda birinin gerçekleşmesi diğerinin olasılığını değiştirir.

Konunun özeti

Kesin olarak gerçekleşmeyen bir olayın olasılığı 0, kesin olarak gerçekleşen bir olayın olasılığı 1 kabul edilir. Öznel olasılık, bir kişinin kendi bilgisi ve deneyimine dayanarak verdiği tahmindir ve matematiksel bir hesap içermez. Deneysel olasılık, deney sonucunda uygun olay sayısının toplam deneme sayısına bölünmesiyle bulunur. Teorik olasılık ise yalnızca hesaplamayla elde edilen kesin değerdir. Deneme sayısı arttıkça deneysel olasılık teorik olasılığa yaklaşır ve deneyin güvenilirliği artar. Bir olayın gerçekleşmesi diğer olayın olasılığını değiştiriyorsa bu olaylar bağımlıdır; örneğin torbaya geri konulmayan bilye çekilişinde ikinci çekiliş birincisine bağlıdır. Buna karşılık bir…

Sık yapılan hatalar

• Deneysel olasılıkta payda yerine uygun olay sayısını yazmak: Formülde payda her zaman toplam deneme sayısıdır. Olayın gerçekleşmediği denemeler de toplam sayıya dâhildir ve paydaya yazılır.
• Toplam deneme sayısını hatalı saymak: Toplam deneme sayısı, deneyin bütün denemelerini kapsar. Uygun olay ile uygun olmayan olayların toplamı bu sayıyı verir.
• Az sayıda denemeyle teorik olasılığa ulaşıldığını sanmak: Deneme sayısı azken deneysel olasılık teorik değerden uzaklaşabilir. Yaklaşmak için deneme sayısının yeterince büyük olması gerekir.

İlgili konular

• Pisagor Bağıntısı
• Dik Koordinat Sisteminde Öteleme ve Yansıma Dönüşümü
• Kategorik ve Nicel (Kesikli-Sürekli) Veri Dağılımları