Kategorik ve Nicel (Kesikli-Sürekli) Veri Dağılımları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Verileri kategorik ve nicel olarak sınıflandırır ve örnek verir.
• Kesikli ve sürekli değişkenleri ayırt ederek günlük hayattan örnek verir.
• Veri setinin merkezi eğilimini ortalama, medyan ve mod ile belirler.
• Histogram ve kutu grafiklerini okur, uygun grafik türünü seçer.
• Aykırı değerlerin yayılım ölçüleri üzerindeki etkisini açıklar.

Anahtar fikirler

• Kategorik veri ölçülemez, nicel veri sayısal ve ölçülebilir biçimdedir.
• Sayı kodu taşıyan veriler kategorik sayılır, nicel verilere dönüştürülmez.
• Kesikli değişkenler iki değer arasında yeni bir değer alamaz.
• Sürekli değişkenler ölçüm sonucu ortaya çıkar ve ondalık değer alabilir.
• Aykırı değerler ortalamayı belirgin biçimde etkiler, medyanı daha az etkiler.
• Açıklık yayılımı göstermek için kullanılan en basit ölçüdür.

Konunun özeti

Yalnızca nitelik belirten, ölçülemez bilgiler kategorik veridir; sayısal ve ölçülebilen bilgiler nicel veridir. Sayı kodu taşıyan durumlar kategorik veri sayılır. Nicel veriler, iki değer arasında boşluk bırakıp bırakmadıklarına göre kesikli ve sürekli değişken olarak incelenir. Kesikli değişkenlerin değerleri sayılarla ve sınırlı seçeneklerle ifade edilir, sürekli değişkenler ise ölçüm sonucu ortaya çıkar ve ondalık değer alabilir. Veri grubunun merkezini ortalama, medyan ve mod tanımlar. Ortalama aritmetik işlemle bulunur ve aykırı değerlerden çok etkilenir. Medyan sıralı verilerin ortasındaki değerdir ve aykırı değer bulunan gruplarda daha güvenilirdir. Mod en sık tekrarlayan değerdir…

Sık yapılan hatalar

• Sayı kodu taşıyan verileri nicel saymak: Kan grubu, araba rengi ya da posta kodu gibi veriler sayı biçiminde kodlanmış olsa da ölçüm sonucu değildir. Bunlar kategorik veri grubunda değerlendirilir.
• Kesikli değişkenlerde ondalık değer aramak: Kesikli değişkenlerin değerleri arasında boşluk vardır, 7 olamayan bir değer 7,5 de olamaz. Buna karşılık sürekli değişkenlerde ondalık değerler alınabilir.
• Medyanı sıralamadan hesaplamak: Medyan yalnızca veriler küçükten büyüğe sıralandıktan sonra bulunabilir. Sıralama yapılmadan ortadaki değer okunamaz.

İlgili konular

• Üçgen Eşitsizliği
• Pisagor Bağıntısı
• Dik Koordinat Sisteminde Öteleme ve Yansıma Dönüşümü
• Öznel, Deneysel ve Teorik Olasılık İlişkisi