Organik Kimya nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Organik bileşiklerin ortak özelliklerini ve karbon temelli yapılarını tanır.
• Hidrokarbon sınıflarını genel formüllerine ve bağ düzenlerine göre ayırır.
• Fonksiyonel grup sayısını belirleyerek bileşiği sınıflandırır ve adlandırır.
• Yapı izomeri ile konum izomeri kavramlarını örneklerle açıklar.
• Homolog dizinin mol kütlesi ve özellik değişimi kurallarını hesaplar.

Anahtar fikirler

• Karbon içeren her bileşik organik değildir; karbondioksit ve karbonatlar karbon taşısa da inorganik sınıfında değerlendirilir.
• Genel formüller alken ve alkinde ikişer hidrojen eksik verir; bu fark sınıflandırmada hızlı bir ayırt edicidir.
• Bir molekülde birden çok fonksiyonel grup bulunabilir ve her grup ayrı bir kimyasal davranış kaynağıdır.
• İzomerlerde molekül formülü aynı, bağlanma düzeni farklıdır; homologlarda genel yapı aynı, molekül formülü farklıdır.
• Homolog dizide bir basamak ilerleme molekül kütlesini sabit bir değer artırır; bu artış basamak sayısıyla çarpılır.
• Adlandırmada önce en uzun karbon zinciri bulunur, sonra fonksiyonel grubun yeri bu zincir üzerinde belirtilir.

Konunun özeti

Organik bileşikler karbon temeli üzerine kurulur ve karbon dört bağ yapabildiği için çok sayıda izomer üretir. Sınıflandırmada bakılacak ilk şey fonksiyonel gruptur: hidroksil grubu alkolü, karbonil grubunun karbonuna bağlı hidrojen aldehidi, iki karbon bağlı karbonil grubu ketonu belirler. Karboksil grubu asidi, ester bağı esteri, amino grubu amini tanımlar. Aynı molekül formülüne sahip farklı bağlanma düzenleri izomer, aynı genel yapıda molekül formülü farklı ilerleyen diziler homolog adını alır. Sayısal işlemlerde toplam atom sayısı alt indislerden, kütle yüzdesi atom kütlelerinden, grup sayısı ise moleküldeki oksijen sayısından elde edilir.

Sık yapılan hatalar

• Karbon içeren her maddeyi organik saymak: Karbondioksit ve karbonatlar karbon içerir ama karbona özgü davranış göstermedikleri için organik sınıfına girmez. Ayrım öğrencilerin en çok zorlandığı noktadır.
• Genel formülleri karıştırmak: Alkan için hidrojen sayısı, karbon sayısının ikisinin fazlasıdır; alken ve alkinde bu sayı ikişer azalır. Aynı karbon sayısında üç sınıfın hidrojen sayısı karıştırılırsa sınıflandırma da yanlış olur.
• Fonksiyonel grubu saymamak: Bir molekülde birden çok fonksiyonel grup bulunabilir. Yalnızca ilk bulunan gruba bakmak, molekülün taşıdığı özelliklerin bir kısmını gözden kaçırır ve adlandırmada hata yaptırır.

İlgili konular

• Tuzlar
• Nötrleşme
• Çözünürlük Dengesi
• Karbon Kimyası
• Polimerler
• Hidrojen Bağı ve Moleküller Arası Etkileşimler