Nötrleşme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Asit baz tepkimesinin ürünlerini ve denklem yazım kurallarını açıklar.
• Kuvvetli asit ve baz arasındaki nötrleşmede molekül oranını belirler.
• Asit sayısı ve eşdeğer kavramlarını kullanarak gereken madde miktarını hesaplar.
• Nötrleşmede oluşan su ve tuz miktarlarını hesaplar.
• Fazla kalan asit ya da baz miktarını bularak çözeltinin karakterini yorumlar.

Anahtar fikirler

• Nötrleşme ürünleri tuz ve sudır; gaz çıkan tepkimelerde gaz, nötrleşme sayılmaz.
• Asit sayısı, gereken baz miktarını belirleyen tek katsayıdır ve ihmal edilemez.
• Kuvvetli asit ile kuvvetli baz arasındaki tepkime birebir oranlıdır.
• Kısmi nötrleşmede asidik tuz oluşur ve oluşan su miktarı azalır.
• Fazla kalan madde, çözeltinin asidik ya da bazik karakterini belirler.
• Tepkimede kütle korunduğu için çözelti kütleleri toplamı ürün kütlelerine eşittir.

Konunun özeti

Nötrleşme tepkimesinde asit ve baz, tuz ve su oluşturarak birbirini tüketir. Dengelenmiş denklemdeki katsayılar, harcanan madde miktarlarının oranını verir. Bir asit molekülünün verebileceği asidik hidrojen sayısına asit sayısı denir; hidroklorik asitte bu sayı bir, sülfürik asitte iki, fosforik asitte üçtür. Gereken baz miktarı, asit miktarının asit sayısıyla çarpımına eşittir. Kuvvetli asitle kuvvetli baz arasında tepkime birebir oranlıdır ve oluşan su miktarı kullanılan asit miktarına eşittir. Kısmi nötrleşmede ise asidin yalnızca bir hidrojeni bağlanır ve asidik karakterli bir tuz oluşur. Tepkimede kütle korunur; çözeltilerin kütleleri toplamı, oluşan tuz ve suyun toplamına eşittir…

Sık yapılan hatalar

• Asit sayısını ihmal etmek: Sülfürik asit gibi iki asidik hidrojen taşıyan asitlerde gereken baz miktarı, asit miktarından büyüktür. Katsayı atlanırsa hem gereken miktar hem oluşan tuz eksik bulunur.
• Fazla kalan maddeyi ters bulmak: Eklenen miktardan gereken miktar çıkarılır. Çıkarma işleminin yönü ters çevrilirse fazlalık değil eksiklik gibi görünür ve sonuç negatife düşebilir.
• Kısmi nötrleşmeyi tam nötrleşme saymak: Baz miktarı yeterli değilse tepkime kısmi gerçekleşir ve asidik tuz oluşur. Bu durumda oluşan su miktarı da tam nötrleşmeye göre daha azdır.

İlgili konular

• Asitler ve Bazlar
• pH ve pOH Hesapları
• Tuzlar
• Çözünürlük Dengesi
• Organik Kimya
• Karbon Kimyası