Hidrojen Bağı ve Moleküller Arası Etkileşimler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Moleküller arası etkileşim türlerini sınıflandırır ve aralarındaki farkı belirtir.
• Hidrojen bağının oluşma koşullarını belirleyerek hangi moleküllerde oluşabileceğini tahmin eder.
• Etkileşim türlerinin kaynama noktası, erime noktası ve buharlaşma ısısı üzerindeki etkisini karşılaştırır.
• Suyun yüksek kaynama noktasını ve yüksek yüzey gerilimini moleküller arası etkileşimlerle açıklar.
• Benzer benzerini çözer ilkesini uygulayarak çözünürlük tahmini yapar.

Anahtar fikirler

• Hidrojen bağı için hidrojenin flüor, oksijen ya da azota bağlı olması şarttır.
• London dağılım kuvvetleri bütün moleküller arasında bulunur; kutuplu olmamak bu kuvvetleri ortadan kaldırmaz.
• Etkileşim türü, aynı molekül kütlesine sahip maddelerde kaynama noktasını belirleyen etken olabilir.
• Suyun kaynama noktası, molekül başına düşen iki hidrojen bağı nedeniyle komşu maddelerden yüksektir.
• Yüzey gerilimi düşük olan sıvılar ıslak yüzeylere daha kolay yayılır; bu yüzden yüzey aktif maddeler kullanılır.
• Benzer benzerini çözer ilkesi, etkileşim türlerinin benzerliğine dayanır.

Konunun özeti

Molekül içi kovalent bağlar atomları sıkıca tutarken moleküller arası etkileşimler maddelerin fiziksel özelliklerini belirler. İyon çevresinde kutuplu moleküllerin dizilmesi iyon-dipol etkileşimini, iki kutuplu molekülün karşılıklı uçlarının birbirini çekmesi dipol-dipol etkileşimini oluşturur. Elektron bulutlarının sürekli hareketi nedeniyle bütün moleküller arasında geçici kutular oluşur ve London dağılım kuvvetleri doğar; bu kuvvetler molekül kütlesi arttıkça güçlenir. Hidrojen bağı ise hidrojenin flüor, oksijen veya azota bağlı olduğu moleküller arasında kurulan özel bir çekimdir ve kaynama noktasını belirgin biçimde yükseltir. Suyun yüksek kaynama noktası, yüksek yüzey gerilimi ve çok…

Sık yapılan hatalar

• Hidrojen bağını her hidrojene yakıştırmak: Hidrojen bağı, hidrojenin flüor, oksijen ya da azot gibi çok kutuplu bir atoma bağlanmış olmasını gerektirir. Karbona bağlı hidrojen bağı kuramaz.
• London kuvvetlerini kutuplu olmayana özgü saymak: Elektron bulutu hareket ettiği için bütün moleküller arasında geçici kutular oluşur. Kutuplu olmayan moleküller arasında bile bu kuvvetler vardır ve tek başına çekim sağlar.
• Molekül kütlesini tek başına belirleyici saymak: Aynı kütlede hidrojen bağı kurabilen madde, kuramayan maddeye göre daha yüksek kaynar. Etkileşim türü, kütleden daha belirleyicidir.

İlgili konular

• Organik Kimya
• Karbon Kimyası
• Polimerler