Çözünürlük Dengesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Çözünürlük ve doygun çözelti kavramlarını tanımlayarak ilişkilendirir.
• Çözünürlük çarpımını iyon derişimlerinden hesaplar ve birimini belirtir.
• Bir çözeltinin çökelme eşiğini iyon derişimi üzerinden belirler.
• Ortak iyon eklemenin çözünürlüğe etkisini açıklar ve yönünü belirtir.
• Sıcaklığın çözünürlük üzerindeki etkisini yorumlar ve kristal çökelmesini açıklar.

Anahtar fikirler

• Çözünürlük her zaman sıcaklığıyla birlikte verilir; sıcaklık olmadan değer eksiktir.
• Çözünürlük çarpımı birimsizdir ve iyon derişimleri mol/L cinsinden alınır.
• Çözünürlük çarpımında kuvvetler formül indekslerinden toplanarak bulunur.
• İyon çarpımı çözünürlük çarpımına eşitse çözelti doygun, büyükse çökme başlar.
• Ortak iyon eklemek çözünürlüğü azaltır; bu olay çöktürme yöntemlerinde kullanılır.
• Çoğu katı maddenin çözünürlüğü sıcaklık arttıkça artar ve soğutulunca kristal çöker.

Konunun özeti

Çözünürlük, belirli bir sıcaklıkta yüz gram suda çözünen en çok madde miktarıdır ve her zaman sıcaklığıyla birlikte verilir. Çözünmüş madde miktarı çözünen madde miktarına, katı madde ise çözünmeyen kısma karşılık gelir. Çözünürlük çarpımı, dengede bulunan iyon derişimlerinin uygun kuvvetlerle çarpmıdır ve aynı sıcaklıkta sabittir. İyon çarpımı çözünürlük çarpımından küçükse çözünme sürer, eşitse çözelti doygun, büyükse çökme başlar ve sistem dengeye döner. Çökelme eşiği, çözünürlük çarpımının diğer iyon derişimine bölünmesiyle bulunur. Ortak iyon eklemek çözünürlüğü azaltır; çözünürlük çarpımı sabit kalırken bir iyonun derişimi artınca diğerinin derişimi düşer. Sıcaklığın etkisi maddeye…

Sık yapılan hatalar

• Kuvvetleri göz ardı etmek: Çözünürlük çarpımında bir iyon formülde iki kere geçiyorsa o iyonun derişimi iki kuvvetle çarpılır. Bu kural uygulanmazsa sonuç çok büyük çıkar.
• Sıcaklığı atlamak: Aynı maddenin farklı sıcaklıklardaki çözünürlükleri farklıdır. Verilen çözünürlüğün hangi sıcaklığa ait olduğu bilinmeden karşılaştırma yapılamaz.
• Doygunluğu yanlış yargılamak: Doygun çözeltide daha fazla madde çözünmez. Katının tamamı çözünmüş olsa bile çözelti doygun olabilir.

İlgili konular

• pH ve pOH Hesapları
• Tuzlar
• Nötrleşme
• Organik Kimya
• Karbon Kimyası
• Polimerler