Oran ve Orantı nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İki çokluğu oranla karşılaştırır ve oranın sadeleştirmesini yapar.
• Orantı kurarak bilinmeyen terimi içler-dışlar çarpımıyla bulur.
• Doğru orantı ile ters orantıyı ayırt ederek sabiti belirler.
• Orantı problemlerini tablo yardımıyla adım adım çözer.
• Birkaç büyüklüğü kapsayan orantı sorularında sabitleri ayrı ayrı kullanır.

Anahtar fikirler

• Orantıda karşılaştırılan büyüklükler aynı sıraya ve aynı ölçü birimine yazılmalıdır.
• Doğru orantıda oran sabittir, ters orantıda çarpım sabittir.
• Ters orantı sorularında içler-dışlar çarpımı değil çarpım eşitliği kurulur.
• İşçi-süre, hız-süre, delik sayısı-boşalma süresi ilişkileri ters orantıya örnektir.
• Birim fiyat sabitken miktar ile tutar doğru orantılıdır.
• Çoklu orantılarda her ilişki için ayrı sabit bulunur; sabitler karıştırılmamalıdır.

Konunun özeti

Orantıda içler-dışlar çarpımı eşittir. Doğru orantıda oran, ters orantıda çarpım sabittir; doğru tip belirlenmeden kurulan denklem hatalı sonuç verir. Çoklu orantılarda her ilişki için ayrı sabit hesaplanır.

Sık yapılan hatalar

• Doğru ile ters orantıyı karıştırmak: Birlikte artan büyüklüklerde oran, zıt hareket edenlerde çarpım sabittir.
• İçler-dışlar çarpımını ters yazmak: a/b = c/d orantisinde a · d = b · c olmalıdır.
• Ters orantıda çapraz çarpım uygulamak: Ters orantıda x · y = k kurulur, a · d = b · c değil.

İlgili konular

• Üslü İfadeler
• Köklü İfadeler
• Gerçek Sayıların Üslü ve Köklü Gösterimleri ile Yapılan İşlemler
• Yüzde, Kâr-Zarar ve Problemler
• Üçgende Açılar
• Üçgende Eşlik ve Benzerlik