Masal ve Fablın Ortak Özellikleri ile Farkları nedir?
Türk Dili ve Edebiyatı · 9. Sınıf · Konu 16
Tahmini okuma süresi: 7 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Masal ile fablın ortak özelliklerini örneklerle sıralar.
- İki türün kahraman çeviresi ve olay örgüsü arasındaki farkı açıklar.
- Masalın döşeme-gelişme-sonuç-dilek, fablın serim-gelişme-sonuç-hisse yapısını karşılaştırır.
- Yer ve zaman ögesinin iki türde farklı işlev gördüğünü gösterir.
- Yazar ve aktarım yolu bakımından masal ile fablın ayrıldığını belirtir.
Anahtar fikirler
- Masal ile fablın ortak noktası ders verme amaçlarıdır; ikisi de kurgusal ve kısa anlatılardır.
- Fabl kahramanları semboliktir; masal kahramanları ise olayın içinde görev yapan olay kahramanlarıdır.
- Masalın son bölümü dilek, fablın son bölümü hissedir; bu ayrım iki türü en kolay ayıran ölçüttür.
- Masalda yer ve zaman belirsizken fablda ikinci plandadır; fablda asıl önem taşıyan olay ve derstir.
- Masalın anlatıcısı genellikle anonimdir ve metni yeniden kurabilir; fablın yazarı belli, metni sabittir.
- Fabl manzum da mensur da yazılabilir; manzum yazılmış olana manzum fabl denir.
Konunun özeti
Kahraman çevresi bakımından masal geniştir, hayvanların yanı sıra insan ve olağanüstü varlıklar bulunur. Fablın kahraman çevresi dardır, çoğunlukla hayvan ve bitkilerden oluşur ve semboliktir. Masalın bölümleri döşeme, gelişme, sonuç ve dilektir; dersi örtüktür. Fablınki serim, gelişme, sonuç ve hissedir; ders açık verilir. Masalda yer ve zaman belirsiz, olay örgüsü geniştir. Fablda yer ve zaman ikinci plandadır, olay tek çatışmaya yoğunlaşır. Masal düzyazı anlatılır, anlatıcısı anonimdir; fabl manzum ya da mensur olabilir, yazarı bellidir.
Çözümlü mini örnek 1
Kahramanları bir kurt ve bir kuzdan oluşan, olayı kısa bir çatışmaya dayanan ve sonunda dersini doğrudan söyleyen bir anlatı hangi türe aittir? Gerekçelerinizi yazınız.
Adım 4: Bu üç ölçüt birlikte değerlendirildiğinde metnin fabl olduğu sonucuna varılır.
Çözümlü mini örnek 2
Bir anlatının sonunda anlatıcının iyi dileklerle kapandığı görülmektedir. Bu anlatının türü hakkında ne söylenebilir?
Adım 4: İyi dilekle kapanma özelliği anlatının masal olduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Fabl ile masalı aynı tür sanmak: İkisi de öğüt verse de farklıdır. Fabl kısa ve semboliktir, sonunda hisse bölümü vardır; masal ise uzun, olağanüstü ve dilek bölümüyle kapanır.
- Her masalda hayvan bulunduğunu varsaymak: Olağanüstü ve mahalli masallarda kahraman insanlar ya da hayaletler de olabilir. Masalı yalnızca hayvan anlatısı saymak eksik bir tanımdır.
- Masalın sonunda mutlaka açık öğüt bulunduğunu düşünmek: Masalın son bölümü çoğunlukla iyi dilektir. Ders olayın içinde örtüktür ve dinleyici tarafından çıkarılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Türk Dili ve Edebiyatı · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.