Kıyas ve Kıyas Kuralları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kıyasın yapısını terimlere ayırır
• Terim dağılımı kurallarını kıyasa uygular
• Geçerli ve geçersiz kıyas örneği verir
• Kıyasta orta terimi doğru belirler
• Kıyasa uygun çıkarım kurup değerlendirir

Anahtar fikirler

• Kıyas iki dayanak ve bir sonuçtan oluşur
• Orta terim iki dayanakta geçer sonuçta bulunmaz
• Uç terimler sonuca taşınır ve sonucu oluşturur
• Orta terim dağıtılmazsa belirsizlik hatası doğar
• İki olumsuz dayanaktan olumlu sonuç çıkmaz

Konunun özeti

Orta terim iki dayanakta geçip sonuçta düşer, uç terim sonuca taşınır. Geçerli kıyasda orta terim en az bir dayanakta dağıtılır, terim sayısı üçtür ve iki olumsuz dayanaktan sonuç çıkmaz. Terim dağılımı ile dayanakların olumlu olumsuz yapısına dikkat etmek kıyasın geçerliliğini değerlendirmenin anahtarı olur.

Sık yapılan hatalar

• Dört terimli kıyas kurmak: Orta terim iki dayanakta aynı anlamda kullanılmazsa kıyas dört terimli olur ve geçersizdir.
• Orta terimi dağıtmamak: Orta terim hiçbir dayanakta tümünü kapsamazsa sonuç dayanaktan çıkmaz ve belirsizlik hatası doğar.
• İki olumsuzdan sonuç çıkarmak: Her iki dayanak olumsuzsa terimler arasında olumlu bir ilişki kurulamaz ve geçerli sonuç elde edilemez.

İlgili konular

• Kavram: Kapsam ve Tasavvur
• Üç Temel Akıl Yasası
• Önerme Çeşitleri ve Karşıtlık İlişkisi
• Mantıksal Bağlaçlar ve Bileşik Önermeler
• Doğruluk Tabloları
• Mantıksal Eşdeğerlik ve De Morgan Kuralları