Üç Temel Akıl Yasası nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Özdeşlik yasasını açıklar ve örnek verir
• Çelişmezlik yasasının anlamını tanımlar
• Üçüncü çıkarımı geçerlilikle ilişkilendirir
• Yasaların gündelik karşılıklarını gösterir
• Çelişen iki iddiayı aynı anda kabul etmez

Anahtar fikirler

• Özdeşlik her şeyin kendisiyle aynı olduğunu söyler
• Çelişmezlik aynı anda hem doğru hem yanlış olamaz der
• Üçüncü çıkarım doğru ile yanlış arasında yol olmadığını bildirir
• Bu üç yasa Aristotelesçi mantığın temelidir
• Yasalar tartışmada netlik ve tutarlılık sağlar

Konunun özeti

Özdeşlik her şeyin kendisiyle özdeş olduğunu, çelişmezlik aynı anda bir şeyin hem doğru hem yanlış olamayacağını, üçüncü çıkarım ise doğru ile yanlış arasında bir yol olmadığını bildirir. Bu yasalar tartışmalarda tutarlılığı sağlar ve çelişen iddiaları ayırt etmemize yardım eder. Her iddiayı bu üç ilkeye göre denetleyerek düşüncemizi daha sağlam temele oturabiliriz.

Sık yapılan hatalar

• Özdeşliği basit tekrar sanmak: Özdeşlik yasası yalnız tekrar değil, bir şeyin aynı zamanda kendinden farklı olamayacağını bildiren temel ilkedir.
• Çelişmezliği yanlış anlamak: Aynı anda ve aynı anlamda hem doğru hem yanlış olamaz der; farkı zaman ya da farkı yönden ele alınan durumlar bu yasayı çiğnezmiş olmaz.
• Üçüncü çıkarımı belirsizlikle karıştırmak: Bir değeri bilmiyor olmak arada üçüncü bir doğruluk değeri olduğunu göstermez; önerme ya doğrudur ya yanlıştır.

İlgili konular

• Argümanın Yapısı: Dayanak ve Sonuç Ayrımı
• Doğruluk, Geçerlilik ve Sağlamlık
• Kavram: Kapsam ve Tasavvur
• Önerme Çeşitleri ve Karşıtlık İlişkisi
• Kıyas ve Kıyas Kuralları
• Mantıksal Bağlaçlar ve Bileşik Önermeler