Soru 1
İki dayanakta geçip sonuçta bulunmayan terime ne denir?
- A) Büyük terim
- B) Orta terim
- C) Küçük terim
- D) Gizli terim
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Orta terim
Orta terim denir; bu terim iki dayanakta yer alır ama sonuç önermesinde düşer.
Kıyas ve Kıyas Kuralları Soruları ve Çözümleri
Mantık · 11. Sınıf · 16 soru
Kıyas ve Kıyas Kuralları konusundan seçilmiş 16 çözümlü soru. Şıkları kendin işaretle, sonra "Cevabı göster" ile doğru cevabı ve açıklamayı gör.
Önce konunun anlatımını okumak istersen Kıyas ve Kıyas Kuralları konu anlatımı sayfasına gidebilirsin.
Çözümlü Sorular
Soru 2
Uç terimler sonuçta hangi işlevi görür?
- A) Dayanakları birbirine bağlar
- B) Aradan kaybolur
- C) Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir
- D) Gereksiz kalır
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir
Sonucun öznesi ve yüklem durumuna gelir; uç terimler kıyasın sonucunu oluşturur.
Soru 3
Geçerli bir kıyas kaç terim kullanır?
- A) İki
- B) Dört
- C) Beş
- D) Üç
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Üç
Üç terim kullanır; geçerli kıyasta orta terim ile iki uç terim olmak üzere üç terim bulunur.
Soru 4
Orta terimin dağıtılmaması hangi duruma yol açar?
- A) Belirsizlik hatasına
- B) Dil yanlışına
- C) Yazım yanlışına
- D) Sıralama hatasına
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Belirsizlik hatasına
Belirsizlik hatasına yol açar; orta terim dağıtılmazsa sonuç dayanaktan zorunlu çıkmaz.
Soru 5
Dört terimli kıyas nasıl oluşur?
- A) Orta terim iki dayanakta aynı anlamda geçerse
- B) Orta terim farklı anlamda geçerse
- C) Yalnız iki terim kullanılırsa
- D) Sonuç uzun yazılırsa
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Orta terim farklı anlamda geçerse
Orta terim farklı anlamda geçerse; aynı terimin iki ayrı anlamda kullanılması kıyası dört terimli yapar.
Soru 6
Bütün A B dir; bütün C A dır; öyleyce bütün C B dir. Bu kıyas geçerli mi?
- A) Hayır dört terimlidir
- B) Hayır dayanağı eksiktir
- C) Hayır sonucu belirsizdir
- D) Evet orta terim A dağıtılmıştır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Evet orta terim A dağıtılmıştır
Evet orta terim A dağıtılmıştır ve yapı geçerlidir; sonuç iki dayanaktan zorunlu çıkar.
Soru 7
Orta terim bir dayanakta dağıtılmadan kurulan kıyas nasıldır?
- A) Geçerli sayılmak için yetersizdir
- B) Her zaman sağlamdır
- C) En güçlü kıyastır
- D) Dört terimli olur
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geçerli sayılmak için yetersizdir
Geçerli sayılmak için yetersizdir; orta terim dağıtılmazsa sonuç dayanaktan çıkmaz ve kıyas geçerli olmaz.
Soru 8
Geçerli kıyasta dayanaklar doğruysa sonuç hakkında ne söylenir?
- A) Sonuç yanlıştır
- B) Sonuç belirsizdir
- C) Sonuç gereksizdir
- D) Sonuç doğru olmak zorundadır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Sonuç doğru olmak zorundadır
Sonuç doğru olmak zorundadır; geçerli yapıda doğru dayanaklar sonucu zorunlu biçimde getirir.
Soru 9
Kıyasın büyük önermesi neyi içerir?
- A) Küçük terimi
- B) Büyük terimi
- C) Yalnız orta terimi
- D) Hiçbir terimi
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Büyük terimi
Büyük terimi içerir; küçük önerme ise küçük terimi ve orta terimi bünyesinde taşır.
Soru 10
Orta terimin iki dayanakta da dağıtılması kıyası nasıl etkiler?
- A) Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil
- B) Kıyas geçersiz olur
- C) Sonucu yanlış yapar
- D) Dört terimli kıyas üretir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil
Geçerliliği artırabilir ama zorunlu değil; zorunlu koşul orta terimin en az bir dayanakta dağıtılmış olmasıdır.
Soru 11
Bir olumsuz ve bir olumlu dayanaklı kıyasın sonucu nasıl olmalıdır?
- A) Olumlu
- B) Olumsuz
- C) Her zaman evrensel
- D) Her zaman özel
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Olumsuz
Olumsuz olmalıdır; dayanaklardan biri olumsuzsa kıyasın sonucu da olumsuz olmak zorundadır.
Soru 12
Bir kıyasın sağlam sayılması neyi gerektirir?
- A) Yalnız sonucun güzel olmasını
- B) Dayanakların uzun olmasını
- C) Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını
- D) Sonucun kısa olmasını
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını
Yapının geçerli ve dayanakların doğru olmasını gerektirir; sağlam kıyas geçerlilik ile doğru dayanağı bir arada ister.
Soru 13
İki özel olumlu dayanaktan kıyasla sonuç çıkarma eğilimi nasıl değerlendirilir?
- A) Her zaman güvenlidir
- B) Dört terimli kıyas yapar
- C) En güçlü sonucu verir
- D) Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez
Orta terim dağıtılmadığı için güvenilir sonuç vermez; özel dayanaklarda orta terim genellikle dağıtılmaz ve sonuç belirsiz kalır.
Soru 14
Tüm şairler hayal gücü geliştirir; Ali hayal gücü geliştirir; öyleyce Ali şairdir. Bu kıyas neden geçersizdir?
- A) Ali şair değildir
- B) Dayanak çok uzundur
- C) Hayal gücü geliştirmek şairliği zorunlu kılmaz
- D) Sonuç gereksizdir
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Hayal gücü geliştirmek şairliği zorunlu kılmaz
Hayal gücü geliştirmek şairliği zorunlu kılmaz; orta terim dağıtılmadığı için sonuç dayanaktan çıkmaz.
Soru 15
Kıyasın orta terimi kaç yerde geçer?
- A) Yalnız sonuçta
- B) Yalnca bir dayanakta
- C) İki dayanakta
- D) Hiçbir yerde
Cevabı göster
Doğru cevap: C) İki dayanakta
İki dayanakta geçer; orta terim sonuca taşınmaz, yalnız dayanaklarda köprü görevi görür.
Soru 16
“Sokrates insandır, öyleyce ölümlüdür.” düşüncesi eksik kıyassa hangi dayanak atlanmıştır?
- A) Sokrates insandır
- B) Sokrates ölümlüdür
- C) Bütün insanlar ölümlüdür
- D) İnsanlar ölümlüdür
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Bütün insanlar ölümlüdür
Bütün insanlar ölümlüdür dayanağı atlanmıştır; bu genel ilke eklenince kıyas tamamlanır ve sonuç güçlenir.
Bu Konuyu Çalış
Soruları çözdükten sonra konuyu pekiştir: önce anlatımı oku, sonra konunun testini çöz.