Jeolojik Zamanlar nedir?
Coğrafya · 10. Sınıf · Konu 3
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Dünya tarihinin eon, era ve dönem olarak nasıl bölündüğünü açıklar.
- Paleozik, Mezozik ve Senozik dönemlerin temel olaylarını sıralar.
- Fosillerin yaş belirlemedeki rolünü ve indeks fosil kavramını açıklar.
- Yer kabuğu ilkelerini (süperpozisyon, kesme) jeolojik yorumlamada kullanır.
- Önemli jeolojik olayları milyon yıl cinsinden zaman sırasına dizer.
Anahtar fikirler
- Jeolojik zaman sırası eon, era, dönem, çağ şeklinde küçüğe doğru sıralanır.
- Kambriyen patlaması yaklaşık 541 milyon yıl önce deniz canlılarında yaşanan tür artışını ifade eder.
- Dinozorların soyunun tükenmesi 66 milyon yıl önce, yani Senozik'in başlangıcına denk gelir.
- İndeks fosili, yaygın ve kısa sürede yaşamış canlıların fosilidir; katman yaşını gösterir.
- Fosil göreli yaş verir, radyometrik yöntem mutlak (kesin) yaş verir.
- Altta yatan katman eskidir; kesen yapı (fay, magmatik gövde) daha gençtir.
Konunun özeti
Paleozik, Mezozik ve Senozik dönemler sırasıyla kabuklu deniz canlıları, dinozorlar ve memeliler dönemidir. Fosiller göreli yaşı, radyometrik yöntemler kesin yaşı verir; yer kabuğu ilkeleri katmanların sırasını açıklar.
Çözümlü mini örnek 1
Senozik, Mezozik ve Paleozik dönemlerini eskiden yeniye doğru sıralayınız.
Adım 3: Mezozik'in bitişi (66) ise Senozik'in başlangıcıdır.
Çözümlü mini örnek 2
Bir kesitte alttan üste doğru sırasıyla kumtaşı, kireçtaşı ve bazalt bulunmuştur. Hangi katman en eskidir?
Adım 3: Üstteki bazalt, kireçtaşını da kesiyorsa en genç yapıdır.
Sık yapılan hatalar
- Dönem adlarını çağa karıştırmak: Paleozik, Mezozik ve Senozik era; Perm, Kretase, Tersiyer ise dönem düzeyindedir; aynı ölçekte değildirler.
- Fosilin kesin yaş verdiğini sanmak: Fosil katmanın göreli yaşını ve sırasını gösterir; mutlak yaş radyometrik yöntemle belirlenir.
- Süperpozisyonu tersten uygulamak: Katmanlı yapılarda alttaki tabaka eskidir; üstteki tabaka daha geç bir zamanda birikmiştir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Coğrafya · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.