Isıl Denge nedir?
Fizik · 9. Sınıf · Konu 21
Tahmini okuma süresi: 12 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Isıl denge ve denge sıcaklığı kavramlarını tanımlayarak ısı aktarımının sona erdiği durumu açıklar.
- Farklı sıcaklıktaki iki cismin temas ettiğinde sıcaklık değişim yönlerini belirler.
- Isıl denge bağıntısını yazar ve denge sıcaklığını bu bağıntıdan çözer.
- Aynı maddeden cisimlerde denge sıcaklığını kütle ağırlıklı ortalama ile bulur.
- Farklı maddelerin karışımında kütlenin ve öz ısının denge sıcaklığına etkisini açıklar.
Anahtar fikirler
- Isı, sıcaklığı yüksek cisimden düşük olana doğru daima aktarılır.
- Isıl dengede cisimlerin sıcaklıkları birbirine eşit olur.
- Denge sıcaklığı iki cismin başlangıç sıcaklıkları arasında bir değerdir.
- Denge koşulunda sıcak cismin verdiği ısı ile soğuk cismin aldığı ısı eşittir.
- Aynı maddeden cisimlerde denge sıcaklığı kütle ağırlıklı ortalamadır.
- Isı sığası büyük olan cisim daha az sıcaklık değişimi gösterir.
Konunun özeti
Dengede cisimlerin sıcaklıkları eşit olur, ortak değere denge sıcaklığı denir. Denge koşulunda verilen ısı alınan ısıya eşittir ve m₁c₁ΔT₁ = m₂c₂ΔT₂ bağıntısından yararlanılarak denge sıcaklığı hesaplanır. Aynı maddede kütle ağırlıklı ortalama, farklı maddelerde ısı sığası ağırlıklı ortalama kullanılır. Kapalı sistemde toplam enerji korunur.
Çözümlü mini örnek 1
Sıcaklığı 80 °C olan 2 kg su ile sıcaklığı 20 °C olan 4 kg su karıştırılırsa denge sıcaklığı kaç °C olur?
Adım 4: Sonuç 40 °C olarak bulunur ve iki sıcaklık arasındadır.
Çözümlü mini örnek 2
Öz ısısı 0,1 kcal/(kg·°C) olan 2 kg demir ile öz ısısı 1 kcal/(kg·°C) olan 2 kg su, sırasıyla 80 °C ve 20 °C'de ısı alışverişi yapar. Denge sıcaklığı kaç °C olur?
Adım 4: İki bağıntı eşitlenip çözüldüğünde denge sıcaklığı bulunur.
Sık yapılan hatalar
- Farklı maddelerde sıcaklıkların aritmetik ortalamasını almak Aritmetik ortalama yalnızca iki cismin ısı sığasıları eşit olduğunda doğru sonucu verir. Su ile demir gibi farklı maddelerde suyun ısı sığası çok büyük olduğu için denge sıcaklığı sıcaklıkların…
- Sıcak cismin sıcaklık farkını yanlış yönde hesaplamak Sıcak cisim soğuduğu için farkı başlangıç sıcaklığından denge sıcaklığı çıkararak bulmak gerekir. Bu yön yanlış seçilirse denklemde işaret hatası yapılır ve denge sıcaklığı başlangıç sıcaklıkları dışına…
- Isıl dengede hâlâ ısı aktarımı sürdüğünü düşünmek Dengede sıcaklık farkı sıfırdır ve ısı aktarımı sona ermiştir. Bu nedenle iki cisim arasında net bir ısı alışverişi yoktur, hatta cisimler arasındaki sıcaklık farkı hesaplanırken de sıfır kabul edilir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Fizik · 9. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.