Isı, Öz Isı, Isı Sığası ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Sıcaklık farkı kavramını açıklar ve birimler arasındaki ilişkiyi doğru kullanır.
• Öz ısı tanımını yapar, birimini doğru söyler ve maddeler arasında karşılaştırma yapar.
• Isı sığası kavramını tanımlayarak öz ısı ile kütle çarpımı olduğunu gösterir.
• Q = m · c · ΔT bağıntısını kullanarak bir cismin aldığı ya da verdiği ısıyı hesaplar.
• Verilen bilgelerden hangi büyüklüğün bulunacağını belirleyip bağıntıyı uygun biçimde yeniden yazar.

Anahtar fikirler

• Sıcaklık farkı son sıcaklıktan ilk sıcaklığı çıkararak bulunur ve işaretlidir.
• Sıcaklık farkının sayısal değeri Celsius ve Kelvin birimlerinde aynıdır.
• Öz ısı maddeye özgüdür; aynı madde için sabit kabul edilir.
• Suyun öz ısısı bilinen maddeler arasında çok büyüktür, bu yüzden su yavaş ısınır.
• Isı sığası, cismin kütlesi ile öz ısısının çarpımına eşittir.
• Alınan ısı, kütle ile öz ısının ve sıcaklık farkının çarpımına eşittir.

Konunun özeti

Öz ısı, bir maddenin birim kütlesinin sıcaklığını bir derece değiştirmek için gereken ısıdır ve maddeye özgüdür. Isı sığası, kütlenin öz ısıyla çarpımıdır. Alınan ısı kütle, öz ısı ve sıcaklık farkının çarpımına eşittir. Aynı ısı ve aynı kütle koşulunda sıcaklık değişimi öz ısıya ters orantılıdır.

Sık yapılan hatalar

• Sıcaklık farkı yerine son sıcaklığı bağıntıya yazmak Bağıntıda kullanılması gereken büyüklük sıcaklığın ne kadar değiştiğidir. Son sıcaklığı kullanmak sonucu çok büyük ve fiziksel olarak anlamsız bir değere götürür.
• Gramlı kütleyi kilograma çevirmeden kullanmak Kütle birimi bağıntıda kilogram olarak alınır. Gramı doğrudan yazmak bin kat küçük ya da büyük bir sonuç verir ve sayının birimine bakılmadığı için hata fark edilemeyebilir.
• Öz ısı ile ısı sığasını aynı büyüklük sanmak Öz ısı birim kütle için, ısı sığası ise cismin tamamı için tanımlanır. Isı sığasını öz ısının kendisi sanmak kütlenin bağıntıda tamamen dışarıda kalmasına yol açar.

İlgili konular

• Enerji Dönüşümleri ve Verim
• Isı ve Sıcaklık
• Isı Alışverişi ve Hâl Değişimi
• Isıl Denge
• Isı Aktarım Yolları
• Isı İletim Hızı