Isı Aktarım Yolları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Isı iletimi, ısı taşınımı ve ısı ışınımını tanımlayarak aralarındaki farkı açıklar.
• Isının yalnızca sıcaklığı yüksek cisimden düşük cisme aktarıldığı sonucunu ısıl dengekle ilişkilendirir.
• Metallerin iyi ısı iletken olmasının nedenini serbest elektronlarla açıklar.
• Isı taşınımının yalnızca akışkanlarda gerçekleştiğini örneklerle gösterir.
• Isı ışınımının boşlukta da gerçekleşebildiğini deney ve günlük hayat örnekleriyle gösterir.

Anahtar fikirler

• Isı daima sıcaklığı yüksek cisimden düşük olana aktarılır.
• Isı iletimi katı maddelerde taneciklerin yer değiştirmeden enerji aktarmasıyla olur.
• Metaller serbest elektronları sayesinde iyi ısı iletkendir.
• Isı taşınımı yalnızca akışkanlarda gerçekleşir ve parçacıkların yer değiştirmesini gerektirir.
• Isı ışınımı için ortamın tamamen boş olması gerekmez, saydam olması yeterlidir.
• Üç aktarım yolunun ortak koşulu sıcaklık farkının var olmasıdır.

Konunun özeti

Isı iletimi katı maddelerde taneciklerin yer değiştirmeden enerji aktarmasıdır ve metallerde en hızlıdır. Isı taşınımı sıvı ve gazlarda parçacıkların hareketiyle gerçekleşir. Isı ışınımı ortam gerektirmez ve boşlukta da oluşur. Üç yolun ortak koşulu sıcaklık farkıdır; fark sıfır olduğunda net aktarım olmaz. Isı akışı, verilen ısının süreye bölümüdür.

Sık yapılan hatalar

• Isı iletimini yalnızca metallerde olduğunu düşünmek Isı iletimi katı, sıvı ve gazların tümünde görülür. Metallerde bu olay çok daha hızlıdır çünkü serbest elektronlar enerjiyi kolayca taşır; diğer maddelerde iletim olmaz gibi bir yargı hatalıdır.
• Isı ışınımı için ortam bulunması gerektiğini varsaymak Işınım, ortamın tamamen boş olmasını gerektirmez; aradaki ortamın saydam olması yeterlidir. Bu nedenle uzay boşluğunda da ışınım gerçekleşir ve enerji kaybolmaz.
• Sıvılarda ısı aktarımının yalnızca taşınımla olduğunu düşünmek Sıvılarda taneciklerin titreşimiyle ısı iletimi de gerçekleşir. Bu nedenle sıvılar ısıyı katılara göre daha zayıf iletir; su bu yüzden ağır ısınır.

İlgili konular

• Isı Alışverişi ve Hâl Değişimi
• Isı, Öz Isı, Isı Sığası ve Sıcaklık Farkı Arasındaki İlişki
• Isıl Denge
• Isı İletim Hızı
• Elektrik Yükleri ve Elektriklenme
• Elektroskop ve Topraklama