Işık Enerjisi Kullanılmadan Besin Sentezi: Kemosentez nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kemosentezin ışık kullanmadan yürüyen enerji dönüştürme süreci olduğunu açıklar.
• Nitrifikasyon, sülfürizasyon ve demir oksidasyonu süreçlerini karşılaştırır.
• Oksijenli ve oksijensiz ortamlarda yürüyen kemosentez çeşitlerini ayırt eder.
• Kemosentetik bakterilerin yaşam alanlarını ve ekosistemdeki rollerini belirtir.
• Kemosentez ile fotosentezin benzerlik ve farklılıklarını ortaya koyar.

Anahtar fikirler

• Kemosentez, ışık kullanmadan inorganik maddelerin oksidasyonuyla enerji elde edilen süreçtir.
• Kemosentetik bakteriler ototrof ve kemootrof özellik gösterir: karbon kaynağı karbondioksit, enerji kaynağı inorganik maddelerdir.
• Nitrifikasyon iki basamakta yürür: amonyak nitrite, sonra nitrit nitrata oksitlenir.
• Sülfürizasyonda kükürtlü bileşikler, demir bakterilerinde ise çözünmüş demir iyonları oksitlenir.
• Metanojenler gibi bazı kemosentetik canlılar tamamen oksijensiz ortamlarda yaşayabilir.
• Kemosentetik bakteriler prokaryottur; zarla çevrili çekirdekleri ve zarlı organelleri bulunmaz.

Konunun özeti

Kemosentetik bakteriler hem ototrof hem kemootroftur: karbon kaynakları karbondioksit, enerji kaynakları ise amonyak, nitrit, kükürt ve demir gibi inorganik maddelerdir. Nitrifikasyon iki basamakta yürür; amonyak nitrite, nitrit nitrata yükseltilir ve her basamakta enerji kazanılır. Sülfürizasyonda kükürtlü bileşikler, demir oksidasyonunda ise çözünmüş demir iyonları oksitlenir. Bu tepkimelerin çoğu oksijenli ortamda gerçekleşir ve oksijen tüketilir; metanojenler gibi bazı kemosentetik canlılar ise tamamen oksijensiz ortamlarda yaşar. Kemosentetik bakteriler derin deniz bacaları, kükürt madenleri, mağaralar ve atık su arıtma tesisleri gibi ortamlarda bulunur ve ışıksız ortamlarda besin…

Sık yapılan hatalar

• Karbondioksiti enerji kaynağı saymak: Kemosentezde karbondioksit yalnızca karbon kaynağıdır. Enerji, amonyak, nitrit, kükürt veya demir gibi inorganik maddelerin oksidasyonundan elde edilir.
• Kemosentezde oksijen üretildiğini düşünmek: Fotosentezde oksijeni suyun parçalanması oluşturur. Kemosentezde su parçalanmadığından oksijen açığa çıkmaz; aksine oksijenli tepkimelerde tüketilir.
• Nitrifikasyonu tek basamak kabul etmek: Amonyaktan nitrite ve nitritten nitrata geçiş iki ayrı basamaktır. Her basamak ayrı bir bakteri grubunca yapılır ve her birinden ayrı enerji kazanılır.

İlgili konular

• Güneşten Besinlere Enerji Aktarımı
• Canlılık İçin Enerjinin Önemi (ATP’nin Yapısı ve Enerji Aktarımında ATP’nin Rolü)
• Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi: Fotosentez
• Besinlerden Enerjiye: Sindirim
• Canlılarda Sindirim Yapıları
• İnsanda Sindirim, Emilim ve Taşınma