Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi: Fotosentez nedir?
Biyoloji · 10. Sınıf · Konu 29
Tahmini okuma süresi: 11 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Fotosentezin genel denklemini yorumlayarak giren ve çıkan maddeleri belirler.
- Işığa bağımlı ve ışığa bağımsız aşamaların yerini, girdilerini ve ürünlerini karşılaştırır.
- Klorofilin ışığı soğurma ve yansıtma özelliğinin bitki rengiyle ilişkisini açıklar.
- C3 ve C4 bitkilerin ilk karbonu bağlama biçimini karşılaştırarak sıcak iklim avantajını açıklar.
- Bitkide organların fotosentezdeki görevlerini ve besin depolama biçimini tanımlar.
Anahtar fikirler
- Fotosentezin net ürünü glikoz, yan ürünü oksijendir; oksijenin tamamı sudan elde edilir.
- Işığa bağımlı aşama tilakoit zarında, ışığa bağımsız aşama stroma sıvısında gerçekleşir.
- Işığa bağımlı aşamada ATP ve NADPH üretilir, ışığa bağımsız aşamada bunlar harcanarak karbondioksit bağlanır.
- Klorofil kırmızı ve mavi dalga boylarını en iyi soğurur, yeşil dalga boylarını büyük ölçüde yansıtır.
- C3 bitkilerde ilk karbon üç, C4 bitkilerde dört karbonlu bileşikte sabitlenir; C4 bitkiler sıcak iklimde avantajlıdır.
- Bitkilerde üretilen karbonhidratlar çoğunlukla nişasta biçiminde depolanır.
Konunun özeti
Genel denklemi 6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2 biçimindedir; oksijen sudan, glikozun karbonu karbondioksitten gelir. Süreç iki aşamada yürür. Kloroplastın tilakoit zarında gerçekleşen ışığa bağımlı aşamada su parçalanır, elektronlar taşınır, ATP ve NADPH üretilir ve oksijen açığa çıkar. Stroma sıvısında yürüyen ışığa bağımsız Calvin döngüsünde karbondioksit bağlanır, ATP ve NADPH harcanarak karbonlu bileşikler oluşturulur. Klorofil kırmızı ve mavi ışığı en iyi soğurur, yeşil ışığı yansıttığı için yapraklar yeşil görünür. C3 bitkilerde ilk karbon üç karbonlu, C4 bitkilerde dört karbonlu bileşikte sabitlenir; C4 bitkiler yüksek sıcaklıkta ve düşük karbondioksit derişiminde daha verimlidir…
Çözümlü mini örnek 1
Bir bitki gün içinde 3 mol karbondioksit kullanmıştır. Buna göre kaç mol su tüketilmiş ve kaç mol glikoz oluşmuştur?
Altı mol karbondioksitten bir mol glikoz oluştuğuna göre 3 mol karbondioksit 0,5 mol glikoz verir.
Çözümlü mini örnek 2
Yüksek sıcaklık ve düşük karbondioksit derişimi olan bir ortamda mısır ile mercimek yetiştirilecektir. Hangi bitkinin daha verimli olması beklenir ve neden?
C4 bitkilerde ilk basamak enerji gerektirmeyen ve hızlı biçimde yürür, karbondioksit hücre içinde yoğunlaştırılır.
Sık yapılan hatalar
- Oksijeni karbondioksitten kaynaklandırmak: Açığa çıkan oksijen karbondioksitten değil, ışığa bağımlı aşamada suyun parçalanmasından gelir. Bu nedenle fotosentezde oksijenin kaynağı sudur.
- Işığa bağımsız aşamayı geceye bağlamak: Bu adlandırma yalnızca tepkimenin ışık kullanmadığını belirtir. Aşama ışık varken de yürür; gece ise ara ürünler tükendiği için yavaşlar.
- C4 bitkilerin klorofili fazladır sanmak: C3 ile C4 ayrımı klorofil miktarıyla değil, ilk karbonun kaç karbonlu bileşikte sabitlendiğiyle ilgilidir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Biyoloji · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.