Hidrosfer ve Su Döngüsü nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Hidrosferin yer küre içindeki dağılımını oranlarıyla açıklar.
• Su döngüsünün buharlaşma, yoğuşma, akaşama ve sızma aşamalarını sıralar.
• Su döngüsünü etkileyen doğal ve beşeri etkenleri yorumlar.
• Yüzey ve yeraltı sularının su döngüsündeki yerini karşılaştırır.
• Su döngüsünün yeryüzü şekillerinin oluşumundaki rolünü örneklerle açıklar.

Anahtar fikirler

• Hidrosfer, katı, sıvı ve gaz hâldeki bütün suları kapsar.
• Su döngüsünde su miktarı değil, sürekli hâl değişimi ve dolaşım söz konusudur.
• Buharlaşma güneş enerjisiyle, yoğuşma ise sıcaklık düşüşüyle gerçekleşir.
• Sızma, yeraltı suyunun beslenme yoludur; akaşama ise yüzeydeki akıştır.
• Tatlı suyun büyük bölümü buzul ve kutup buzlarında, kalan önemli bölümü yeraltındadır; yüzey suları ise çok küçük bir pay tutar.
• Şehirleşmiş sert yüzeyler sızmayı azaltarak sel oluşumunu kolaylaştırır.

Konunun özeti

Güneş enerjisiyle çalışan su döngüsünde su buharlaşır, yoğuşarak yağışa dönüşür, akaşama ve sızma yoluyla tekrar denizlere ve yeraltına ulaşır. Bu döngü, akarsu, karst ve buzul şekillerinin oluşumunu da belirler.

Sık yapılan hatalar

• Su döngüsünde suyun tükendiğini sanmak: Döngüde su yok olmaz, yalnızca sıvı, gaz ve katı hâl arasında sürekli dönüşür.
• Yoğuşma ile buharlaşmayı tersine almak: Buharlaşma sıvıdan gaza, yoğuşma gazdan sıvıya geçiştir.
• Tatlı suyun büyük bölümünün akarsularda olduğunu düşünmek: Tatlı suyun yaklaşık üçte ikisi buzullarda, kalan büyük bölümü yeraltındadır.

İlgili konular

• Aşınım ve Birikim Süreçlerinin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumuna Etkisi
• Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması
• Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim
• Yer Altı ve Yer Üstü Suları
• Toprak Oluşumu, Profili ve Türleri
• Bitki Örtüsü ve İklim İlişkisi