Fermantasyon (Laktik Asit Fermantasyonu, Etil Alkol Fermantasyonu) nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Fermantasyonun oksijensiz ortamda neden sürdürülebildiğini açıklar.
• Laktik asit fermantasyonunun basamaklarını ve ürünlerini tanımlar.
• Etil alkol fermantasyonunda dekarboksilasyon ve indirgeme basamaklarını ayırt eder.
• İki fermantasyon türünü karbondioksit çıkışı ve ATP kazancı bakımından karşılaştırır.
• Fermantasyonla elde edilen ürünlerin günlük hayattaki kullanım yerlerini örnekler.

Anahtar fikirler

• Fermantasyonda glikoliz yürür, ancak elektron taşıma sistemi çalışmadığı için ATP kazancı 2 ile sınırlıdır.
• NAD⁺ yenilenmesi, fermantasyonun oksijensiz ortamda sürdürülebilmesinin temel koşuludur.
• Laktik asit fermantasyonu tek basamaklıdır ve karbondioksit çıkarmaz.
• Etil alkol fermantasyonunda ilk basamada asetaldehit oluşur, ikinci basamada etanol üretilir.
• Kas hücresinde biriken laktik asit, oksijen sağlandığında yeniden pirüvik aside dönüşerek solunuma katılır.
• Yoğurt, kefir ve turşu gibi besinlerde laktik asit fermantasyonu, hamur ve alkollü içkilerde ise etil alkol fermantasyonu baskındır.

Konunun özeti

Fermantasyonda glikoliz çalışır ve net 2 ATP kazanılır. Laktik asit fermantasyonu tek basamaklıdır: pirüvik asit NADH ile indirgenerek laktik asit oluşturur, NAD⁺ yenilenir ve karbondioksit çıkmaz. Bu yol kas hücrelerinde yoğun egzersizde, ayrıca yoğurt, kefir ve turşu gibi besinlerin üretiminde görülür. Etil alkol fermantasyonu iki basamaklıdır: önce dekarboksilasyonla asetaldehit, ardından indirgmeyle etil alkol oluşur; bu sırada karbondioksit açığa çıkar. Hamur ve alkollü içki üretiminde bu yol kullanılır. Her iki fermantasyonda da NAD⁺ yenilenmesi sayesinde glikoliz sürdürülür ve ürünler ara ürün olarak kalır.

Sık yapılan hatalar

• Laktik asit fermantasyonunda karbondioksit çıktığını düşmek: Laktik asit fermantasyonu tek basamaklıdır ve karbondioksit çıkarmaz. Karbondioksit çıkışı yalnızca etil alkol fermantasyonuna özgüdür.
• Fermantasyonu solunum türü saymak: Fermantasyonda son elektron alıcısı oksijen değil, ara bir moleküldür. Bu nedenle fermantasyon, solunum değil farklı bir enerji üretim biçimidir.
• Fermantasyonda çok sayıda ATP üretildiğini iddia etmek: Elektron taşıma sistemi çalışmadığı için ATP kazancı yalnızca glikolizin net 2 ATP'lik kazancıdır.

İlgili konular

• Canlılarda Sindirim Yapıları
• İnsanda Sindirim, Emilim ve Taşınma
• Hücresel Solunum (Glikoliz, Sitrik Asit Döngüsü, Elektron Taşıma Sistemi)
• Ekosistem Kavramı
• Besin Zinciri ve Besin Ağı
• Enerji Akışı ve Madde Döngüleri